LIVE UPDATES
Politike

Skandali i AKSHI-t/ Media austriake: Diella u prezantua si armë kundër korrupsionit, por krijuesit e saj po përballen me drejtësinë

 Artikulli ngre pikëpyetje mbi ligjshmërinë dhe funksionimin e këtij projekti, ndërsa opozita e ka cilësuar fasadë propagandistike  dhe fasadë virtuale për të fshehur vjedhjet gjigante të përditshme të qeverisë.

27 Maj 2026, 21:50 Nga E.d
Skandali i AKSHI-t/ Media austriake: Diella u prezantua si armë kundër
Foto ilustruse

AUSTRI- Media austriake “Der Standard” i ka kushtuar një artikull ministres shqiptare të Inteligjencës Artificiale, “Diella”, e prezantuar nga kryeministri Edi Rama si pjesë e luftës kundër korrupsionit. Artikulli thekson se Diella është krijuar për të luftuar korrupsionin, por ironia është që krijuesit e saj po përballen me drejtësinë pikërisht për atë që duhet të minimizonte.

 Ajo duhej të siguronte që tenderët publikë të zhvilloheshin në mënyrë efikase dhe pa ryshfet. Artikulli ngre pikëpyetje mbi ligjshmërinë dhe funksionimin e këtij projekti, ndërsa opozita e ka cilësuar fasadë propagandistike  dhe fasadë virtuale për të fshehur vjedhjet gjigante të përditshme të qeverisë.

Ndërkohë, SPAK ka vendosur në arrest shtëpie ish-drejtoreshën e AKSHI-t dhe zëvendësen e saj për akuza që lidhen me tenderët publikë. Nga ana tjetër, aktorja Anila Bisha ka ngritur një padi, pasi pretendon se fytyra dhe zëri i saj janë përdorur pa leje për avatarin e “Diellës”.

Ajo pretendon se materiali video dhe audio ishte menduar vetëm për chatbot-in E-Albania dhe se kontrata përfundoi në fund të vitit 2025. Sipas artikullit, e ardhmja e ministres AI do të varet nga vendimet e proceseve gjyqësore në vijim.

Artikulli i plotë nga DER STANDARD

“Diella” është ministrja shqiptare për Inteligjencën Artificiale. Sipas faqes së qeverisë, në fushën e saj të përgjegjësisë përfshihet digjitalizimi i plotë i proceseve shtetërore dhe integrimi i inteligjencës artificiale në sektorët kryesorë të vendit. Fillimi u bë pikërisht me vetë atë: Diella është një bot i inteligjencës artificiale, i veshur me kostum tradicional shqiptar, i krijuar për të luftuar korrupsionin. Por tani krijuesit e saj po përballen me drejtësinë.

Krahu i zgjatur i Ramës

Në shtator të vitit të kaluar, kryeministri Edi Rama prezantoi Diellën si anëtaren më të re të kabinetit të tij. Ajo duhej të siguronte që tenderët publikë të zhvilloheshin në mënyrë efikase dhe pa ryshfet. Sipas qeverisë, duke i kaluar këto vendime “jashtë ministrive”, procesi do të bëhej “100 për qind i pakorruptueshëm dhe 100 për qind i gjurmueshëm”. Dhe më tej, duke ironizuar problemin e nepotizmit: “Diella nuk ka kushërinj, sepse kushërinjtë janë një problem i madh në Shqipëri”. Më parë, boti ishte përdorur në platformën online E-Albania si asistente AI.

Në praktikë, pushteti mbeti te Rama, i cili e emëroi Diellën me dekret presidencial. “Ajo është vajza ime dhe është shumë besnike ndaj babait të saj”, deklaroi ai në atë kohë. Ministrja AI u zhvillua nga AKSHI, agjencia kombëtare shqiptare e informacionit, përgjegjëse për transformimin digjital dhe e varur drejtpërdrejt nga kryeministri.

Pikërisht për këtë arsye, ish-drejtori i Transparency International Albania, Lutfi Dervishi, deklaroi për “Zeit” se Diella “po fsheh korrupsionin e vjetër pas një softueri të ri”. Ideja e një sistemi prokurimi publik pa korrupsion tingëllon joshëse, por sipas tij kërkon një sistem transparent dhe me përgjegjësi reale — gjë që ai nuk beson se ekziston nën qeverisjen e Ramës. Në indeksin e perceptimit të korrupsionit të Transparency International, Shqipëria renditet në vendin e 80-të nga 180 shtete të analizuara.

Shkelje e ndarjes së pushteteve

Kreu i grupit parlamentar të Partisë Demokratike, Gazment Bardhi, e quajti Diellën “fantazi propagandistike” të Ramës dhe “fasadë virtuale për të fshehur vjedhjet gjigante të përditshme të kësaj qeverie”.

Partia e tij depozitoi padinë kundër ministres AI. Argumenti i saj është se Kushtetuta lejon vetëm njerëz realë në qeveri dhe se një algoritëm nuk mban përgjegjësi para qytetarëve. Për më tepër, sipas opozitës, dekreti shkel ndarjen e pushteteve, pasi krijon pa bazë ligjore një strukturë të re ministrore dhe i jep kryeministrit kompetenca të reja jashtë kuadrit kushtetues.

Frikësim dhe pengmarrje

Që në dhjetor, drejtësia nisi të merrej me krijuesit e Diellës. Prokuroria Speciale kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar vendosi në arrest shtëpie drejtoreshën e AKSHI-t dhe zëvendësen e saj. Sipas raportimeve të ORF, ato akuzohen se u dhanë tenderë kompanive mike. Për të larguar konkurrentët, thuhet se janë përdorur frikësime, kërcënime dhe madje edhe pengmarrje.

Në këtë kontekst pati kërkesa për dorëheqjen e Ramës, por ai u përgjigj: “Më parë njerëzit prisnin në radhë për çdo dokument, edhe për një vërtetim të thjeshtë. AKSHI u ka kursyer qytetarëve mbi 600 milionë euro dhe mbi 7000 vite kohë pritjeje”.

Fytyra e Diellës

Një proces i tretë gjyqësor lidhet me fytyrën dhe zërin e Diellës, të dhëna nga aktorja Anila Bisha. Sipas ORF, Bisha ka paditur qeverinë për përdorim të paligjshëm të avatarit të saj. Ajo pretendon se materiali video dhe audio ishte menduar vetëm për chatbot-in E-Albania dhe se kontrata përfundoi në fund të vitit 2025. Për përdorimin e saj si ministre AI, ajo thotë se nuk ka dhënë kurrë pëlqim.

Një përfaqësues i qeverisë i hodhi poshtë akuzat: “Sipas mendimit tonë, pretendimi është krejtësisht pa bazë”. Sa gjatë do të vazhdojë të ekzistojë Diella, “datëlindja” e së cilës figuron 19 janar 2025, do të varet tashmë nga disa vendime gjyqësore./Dosja.al

spak akshi diella

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë