LIVE UPDATES
Editorial

Rivalët perëndimorë të Rusisë po e rritin angazhimin e tyre në Ballkan

24 Shkurt 2022, 13:38 Nga DOSJA
Rivalët perëndimorë të Rusisë po e rritin angazhimin e

Nga Clare Nuttall

Dërgimi nga Moska i një të dërguari të nivelit të lartë në Serbi, ndodh jo vetëm në mesin e krizës diplomatike mbi pushtimin e pritshëm të Ukrainës nga Rusia. Ai pason gjithashtu edhe përpjekjet e Francës, Britanisë së Madhe dhe fuqive të tjera perëndimore për të ri-menduar strategjitë e tyre, dhe për të rritur angazhimin me rajonin e Ballkanit Perëndimor.

Lajmi se Nikolai Patrushev, sekretari i Këshillit të Sigurimit të Rusisë, do të pritet në Beograd për bisedime me presidentin Aleksandar Vucic është raportuar gjerësisht nga mediat pro-qeveritare në Serbi. Sipas raportimeve, bisedimet do të fokusohen tek paralajmërimi i Moskës, se mund të ketë rekrutim të mercenarëve nga Shqipëria, Bosnja dhe Kosova për të luftuar në Ukrainë, një pretendim që është mohuar nga zyrtarët e të tria shteteve.

Ndërsa NATO është zgjeruar në Ballkanin Perëndimor, Serbia së bashku me Hungarinë dhe entitetin serb të Bosnjës, Republika Srpska, është tani një nga shtetet e pakta në Evropë, që ka një qëndrim miqësor ndaj Rusinë.

Pavarësisht qëndrimit të dukshëm pro-rus të shumë mediave serbe, Beogradi ka shpallur neutralitetin e tij në konfliktin Rusi-Ukrainë. Vucic e ka afruar vendin e tij më pranë anëtarësimit në BE, duke ruajtur ndërkohë marrëdhënie miqësore me Rusinë, Kinën, SHBA-në, por edhe me një sërë fuqish të nivelit të dytë si Turqia. Ndërsa shtetet, përfshirë Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut, e kanë lënë pas me vendosmëri sferën rusë të ndikimit duke iu bashkuar NATO-s, Rusia ka synuar që të mbajë aleatët e saj në Beograd dhe Banja Luka, duke mbështetur me vendosmëri Serbinë në fushatën e saj kundër njohjes së pavarësisë së Kosovës, dhe duke i ofruar mbështetje financiare anëtarit serb të presidencës boshnjake me prirje separatiste, Milorad Dodik.

Njëkohësisht, vitet e fundit për Ballkanin Perëndimor ka pasur mesazhe të përziera nga ana e udhëheqësve perëndimorë, pasi procesi i anëtarësimit në BE për shtetet e rajonit ka ngecur në vend. Nën administratën Trump, në Shtëpinë e Bardhë pati përpjekje për ta rigjallëruar procesin e normalizimit të raporteve midis Serbisë dhe Kosovës.

Edhe pse mund të ishte e nxitur më shumë për hir të një fitoreje të shpejtë në politikën e jashtme, përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2020, ajo përpjekje ndodhi me koston e një shkëputjeje të dukshme ndërmjet politikës së SHBA-së dhe BE-së në rajon.

Megjithatë, që nga ajo kohë, në Ballkan ka pasur disa ndryshime të rëndësishme nga ana e fuqive kryesore perëndimore të interesuara për rajonin. Administrata e re e SHBA nën presidentin Joe Biden, i është rikthyer një qasjeje shumëpalëshe të politikës së jashtme, duke përfshirë bashkëpunimin e ngushtë me BE-në për çështje si marrëdhëniet midis Serbisë dhe Kosovës.

Edhe mbajtësja aktuale e presidencës së Këshillit të BE-së, Franca, synon të ri-angazhohet me rajonin, ndërsa Britania e Madhe po kërkon të ripërcaktojë rolin e saj në politikën e jashtme pas Brexit. Mbetet për t’u parë se si do të ndryshojnë marrëdhëniet e Gjermanisë pas largimit të ish-kancelares Angela Merkel, e cila është shumë e respektuar në rajon. Nevoja për angazhim ndërkombëtar në këtë rajon, është bërë gjithnjë e më urgjente. Sytë e botës janë tek kërcënimi i luftës në Ukrainë, por Ballkani Perëndimor ka krizën e tij të afërt: shpërbërja e mundshme e Bosnjës, mund të çojë në një konflikt të ri në rajon.

Pas viteve të një retorikës të zjarrtë separatiste nga Dodik, deputetët në entitetin serb të Bosnjës, Republika Srpska, votuan në fund të vitit të kaluar për t’u tërhequr nga ushtria boshnjake dhe institucionet e tjera të nivelit shtetëror. Kjo lëvizje u dënua ashpër nga komuniteti ndërkombëtar, por që atëherë janë ndërmarrë hapa të mëtejshëm, si miratimi i një ligji për agjencinë e barnave në këtë njësi federative.

Bashkë me mbështetjen e vendosur për Serbinë për Kosovën, Rusia ka ndezur “zjarret” e separatizmit në Bosnje, ku Dodik pretendon se ka mbështetjen e Putin dhe presidentit kinez Xi Jinping, dhe e ka sfiduar hapur autoritetin e përfaqësuesit të lartë të komunitetit ndërkombëtar.

Ndërkohë në vend të qasjes së “ujkut të vetmuar” të viteve administratës Trump, SHBA-ja po bashkëpunojnë tani shumë ngushtë me BE-në. Kjo u pa nga turi i fundit i përbashkët në Beograd dhe Prishtinë nga i dërguari i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, dhe përfaqësuesi special i BE-së Miroslav Lajcak.

“Ballkani Perëndimor, është një rast unik ne mesin e mundësive për bashkëpunim transatlantik, pasi BE-ja ka udhëheqjen dhe integrimi mbetet politika e saj kryesore” – shkruan Allison Carragher, studiuese në thinj-tankun Carnegie Europe, në një analizë mbi bashkëpunimin SHBA-Evropë.

Carragher vuri në dukje se “zhvillimet shqetësuese kanë nxitur një përgjigje transatlantike”. Sipas saj “problemet aktuale në Ballkanin Perëndimor mbartin një ndjenjë urgjence që nuk është ndjerë që nga vitet 1990”. “Çdo përshkallëzim i situatës në kufirin Serbi-Kosovë apo brenda Bosnjës, mund të shkaktojë konflikt të armatosur”- thekson ajo.

Në dhjetorin e vitit të kaluar, Britania caktoi Marshallin Stuart Peach si të dërguarin e posaçëm në Ballkanin Perëndimor, si pjesë e angazhimit të Londrës për stabilitet dhe zhvillim në këtë rajon. Në një debat në parlamentin britanik më 2 dhjetor, politikanët e qeverisë ashtu edhe nga të opozitës, e kritikuan humbjen e interesit për Ballkanin dhe paralajmëruan mbi ndikimin rus në rajon.

Elementët separatistë në Bosnjë janë inkurajuar nga mbështetja e zbehur vitet e fundit për zgjerimin e BE-së, në shumë kryeqytete të Evropës Perëndimore. Të hutuar nga çështje të tilla si kriza e emigrantëve dhe Brexit, oreksi i politikanëve për të pranuar anëtarë të rinj nga Evropa Juglindore është zbehur.

Dekurajimi midis vendeve të Ballkanit Perëndimor, arriti kulmin e tij në dhjetorin e vitit 2020, kur liderët e BE-së nuk arritën që të çelin dritën jeshile për fillimin e negociatave të anëtarësimit me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, pavarësisht se të dyja këto vende përmbushin të gjitha kushtet e vendosura. Kjo sepse Bullgaria vendosi veton ndaj Shkupit. Tani programi i presidencës franceze të Këshillit të BE-së flet për “angazhimin në Ballkanin Perëndimor”.

“Presidenca do të sigurojë vazhdimin e negociatave me vendet kandidate, në përputhje me metodologjinë e re të miratuar në konkluzionet samitit të 15 marsit 2020”– thuhet në të.

Edhe në një fjalim në Parlamentin Evropian në janar, presidenti frencez Emmanuel Macron premtoi t’i japë këtij rajoni një “perspektivë të qartë të anëtarësimit në union”. Por sondazhet më të fundit, kanë treguar se votuesit francezë nuk janë shumë entuziastë për anëtarësimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE. Ndaj rritja e angazhimit francez në rajon, ka gjasa të ndodhë vetëm pas zgjedhjeve presidenciale të muajit prill.

Marrë nga Bota.al

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

editorial editorial lufta ukraine-rusi lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll
Editorial 24 Shkurt 2022, 10:54

Perdja e re e hekurt

Nga Gjergj ErebaraVija e Teodosit, Perdja e Hekurt, Skizma e Madhe. Këto të gjitha janë krahasime historike shpesh të ekzagjeruara dhe të pabaza. Por ama në kon...

Editorial 22 Shkurt 2022, 08:16

Ti je “non grata” ime!

Nga Meri LikaKur plaçkitja bëhet një mënyrë jetese për një grup njerëzish që jetojnë në një shoqëri, ata krijojnë për vete, me kalimin e kohës, një siste...

Editorial 21 Shkurt 2022, 12:53

Mes votës së lirë dhe orientimit të Yuri Kim

Nga Enton AbilekajDeklarata e sotme e ambasadores amerikane, Yuri Kim, mund të ketë patur qëllimin e thjeshtë, që t’i japë një dorë Lulzim Bashës, pavarësisht s...

Editorial 17 Shkurt 2022, 15:00

Ishte fitore, jo për Ilir Metën

Nga Enton AbilekajPër ata që e panë si betejë mes Ilir Metës dhe Edi Ramës, vendimi i Gjykatës Kushtetuese ishte humbje e të dytit dhe fitore e të parit. Ata që...

Editorial 17 Shkurt 2022, 14:58

Pazari politik!

Nga Meri LikaThonë se, njerëzit, e vlerësojnë diçka vetëm atëherë kur nuk e kenë. Unë mendoj se kush e ka thënë këtë ka patur të drejtë. Përfundimisht ne...

Editorial 16 Shkurt 2022, 11:54

Çfarë kërkon Putin në Ukrainë

Nga Garry KasparovSot ka shumë lajme në lidhje me “krizën e Ukrainës” dhe jam i lumtur kur shoh sesi ky kërcënim i madh për rendin botëror më në fun...

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parking, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parking, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parkingun e kullës, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Zjarri nisi nga parkingu, dalin pamjet nga djegia e kullës 41-katëshe, zona e mbuluar nga tymi

Momenti i arrestimit të Xhevit Sinanit, vrau gruan e vëllain e tij në Gramsh

Vodhën 8 dyqane dhe banesa, në pranga 16-vjeçari, në kërkim shoku i tij

ME VIDEO- Zbulohen 47 kamera sigurie në Durrës, Shijak dhe Krujë

Nxirrnin inerte pa asnjë dokument, arrestohet administratori i një guroreje në Krujë

Aksioni në Vlorë, policia çmonton 16 kamera sigurie të vendosura nga grupet kriminale

"Meta e ka djalë halle", Kryemadhi flet për Dorian Duçkën: Sa ishte te ne qe në rregull

Me dosje në duar, Shkëlzen Berisha mbërrin në SPAK

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht

Rama: Drejtësia amerikane foli, unë jam ulur në Strasburg me njerëz non-grata

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht për marrëdhënien

Rama: Nezajn e njoha përmes agjentit të FBI-së. Duçka ka punuar pa pagesë për mua

Rama pranon takimet me ish-agjentin e FBI: Ndodhën! Po keqlexohen hetimet për të sfumuar 21 janarin

Dosja e FBI/ Rama: Drejtësia amerikane nuk flet për vrasje nga pakujdesia kur urdhrat i jep shteti!

VIDEO-ja që përgënjeshtron Ramën, në shtator e konsideronte mik ish-agjentin e FBI, sot e tërhoqi

Gjenden 38 kamera të tjera në qytetin e Shkodrës

“Manipulimi”/ Iu prezantua si avokat dhe i mori 1.2 mln lekë një gruaje, arrestohet 54-vjeçari

Aksident tragjik në Fushë Kuqe, përplasen dy makina me njëra-tjetrën, ndërron jetë në vend 2-vjeçari

Kanabis i kultivuar në vazo, pamje nga vila në Shijak që ishte kthyer në 'shtëpi bari'

Aksident i frikshëm në Lezhë, 3 automjete përplasen kokë më kokë, një person në gjendje të rëndë

Hoxha në Drejtori: Rama e Berisha tu përgjigjen fëmijëve të të vrarëve, Garda ekzekutoi të pafajshëm

Artan Hoxha batuta nga dera e Drejtorisë së Policisë: Jam me pallto leshi se do rri gjatë

Me pistoletë në brez e 7 fishekë, 'Shqiponjat' kapin 26-vjeçarin në Tiranë

Përfundon mbledhja e Këshillit të Sigurimit, Rama largohet nga Presidenca

Banesa në rrezik nga rrëshqitja masive e dherave në Durrës

Operacioni 'Mjedisi' në Krujë, vihen në hetim 5 persona, administratorë të 5 guroreve

Rruga e Arbrit ishte e bllokuar, Policia: Kemi shtuar masat, duam të parandalojmë aksidentet

Qindra makina të bllokuara në të ftohtë, ç’po ndodh në Rrugën e Arbrit

Meta s'pritet si kryetar i 'Partisë së Lirisë' në Elbasan, demokratja: Ftojmë Presidentin e vendit

Magazina me dhjetëra bidona plastikë ne Kukes, mbaheshin lëndë radioaktive natyrore dhe kimike

Rrëmbyen dhe plagosën 39-vjeçarin, arrestohen 4 famijarët në Sarandë

Veshur me tuta, si u kap 'Kili' në vilën e Ramazan Rrajës, oficerët kërkojnë me detektorë në Nikël

Drejtonte pa leje drejtimi automjetin, me shpejtësi 216 km/h, vihet në pranga 18-vjeçari

Shi dhe erë e fortë, çfarë po ndodh në Fier, 'stuhia' mbërthen qytetin

Moti i keq përmbyt Lezhën, uji mbulon rrugët, qarkullimi i makinave thuajse i pamundur

Me çantën 'Gucci' në dorë, Elvis Roshi 'lufton' me erën e gazetarët...për pak i bie pemës

Arrestohen 3 hajdutët e bizneseve në Shijak, një tjetër shpallet në kërkim

Lezha e përmbytur, uji futet në hyrje pallatesh dhe oborret e shkollave

Rama nga Davos: Ju prezantoj me shqipet që mbrojnë Zvicrën

Operacioni “Wanted”/ Policia arreston 4 persona në Vlorë

Përroi bllokon makinën, banorët e zonës shpëtojnë familjen me 5 anëtarë në Lezhë

Braçe: Nëse dikush do të ndërtojë projekt në tokë të tjetër kujt, s’ka pse bëhet shteti pjesë fare

‘Shpërthen’ Shehi: Kamionët me drogë kalojnë nga Rapiskani, turp për qeverinë e para vitit 2013

"Zemërohet" Vjosa! Pamjet e rrjedhës pas reshjeve të dendura, apel për të monitoruar situatën

Terren i VËSHTIRË- Momenti kur shpëtohet 43-vjeçari që po kërkonte thesarin në Gramsh

Proteste per Luiz Ejllin

Protesta per Luiz Ejllin te Top Channel

Momenti kur peshkarexha “Geni” kapet duke u furnizuar me naftë nga anija libiane