Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Nga Garry Kasparov
Sot ka shumë lajme në lidhje me “krizën e Ukrainës” dhe jam i lumtur kur shoh sesi ky kërcënim i madh për rendin botëror më në fund po merr vëmendjen e duhur, edhe pse me një emërtim të gabuar. Ukraina nuk ka një luftë civile, një kryengritje apo një lëvizje separatiste. Kriza e Ukrainës është gjithashtu një krizë e Evropës, Amerikës dhe tani e botës. Është një krizë e Rusisë, ose, më saktë, një krizë e Vladimir Putinit.
Shtetet e Bashkuara dhe pjesa tjetër e botës duhet ta dinë mirë këtë gjë, pasi nuk mund të kurosh një sëmundje, nëse diagnozën e vendos gabim. Do të përfundoni duke trajtuar simptomat ndërsa ato përkeqësohen, pacienti “humbet”. Në vend të kësaj, na duhet një kurë, ose një vaksinë nëse dëshironi.
Presidenti Biden dhe paraardhësit e tij ndryshojnë përe nga retorika për Putin, por kanë të njëjtën histori patetike kur vjen fjala për të vepruar ose mosvepruar. Në vend që të merren me “ariun në dhomë,” shtetin mafioz dhe mashtrues të Putin, presidentët e SHBA dhe nëpër Evropë shmangin simptomat. Unë kam 2 dekada që flas për rrezikun e “kancerit Putin”. Për mua ishte e qartëse Putini do ta kthente agresionin e tij jashtë vendit sapo të përfundonte me shkatërrimin e brendshëm të demokracisë dhe të shoqërisë civile ruse. Kjo është rruga e çdo diktatori, që pasi mbaron me kokat e turkut brenda vendit, vazhdon me ata jashtë.
Pushtimet e Putinit në Gjeorgjinë fqinje në 2008 dhe Ukrainën në 2014 ishin sulme ndaj demokracive të tyre të sapolindura, të cilat ai i shihte me të drejtë si shembuj të keq për popullin e Rusisë. Nga vrasjet në Evropë me izotope bërthamore dhe agjentë nervorë te ndërhyrjet në zgjedhje që mbështesin Brexit-in, Trump dhe kandidatët ekstremistë në të gjithë Evropën, Putini nuk ka ngecur me sferën e tij të supozuar të ndikimit ish-sovjetik. Kjo është ajo që dua të them kur shkrova në 2007 se “Putini është problemi ynë për t’u zgjidhur, po, por nëse ai nuk është kundër, ai së shpejti do të jetë një problem rajonal dhe më pas problem i të gjithëve”.
Kjo ishte kur liderët e botës së lirë ishin ende të lumtur të pozonin në foto me “Presidentin Putin”, disa vite përpara se të pranonin se ai nuk e meritonte më atë titull demokratik. Pasi shpërbleu pushtimin e tij të Gjeorgjisë me rivendosjen e Obamës në vitin 2008, u deshën gjashtë vite të tjera të gjata dhe sulmi i tij ndaj Ukrainës dhe aneksimi i paligjshëm i Krimesë për ta zgjuar botën në faktin se ai ishte bërë “Diktator Putin” dhe se nuk kishte kthim prapa.
Më pas erdhi Trump, zilia dhe admirimi i të cilit për autoritarët ishte ndoshta ndjenja e tij e vetme e sinqertë dhe e qëndrueshme. Fitorja e Bidenit supozohej të lajmëronte një kthim në vlerat më tradicionale të politikës së jashtme amerikane pas katër viteve të përpjekjes së Trump për të tërhequr SHBA-në në nivelin amoral quid pro quo të regjimeve autokratike.
Në vend të kësaj, Biden përsëriti përpjekjet e ish-shefit të tij Obama për të shpallur në mënyrë të njëanshme paqen me njeriun që Biden e quajti me saktësi “një vrasës” në mars 2021. Në vend të parandalimit me forcë, ai e ngriti Putinin me një samit të hershëm personal, duke mos shpjeguar kurrë se çfarë saktësisht i duhej SHBA-së nga Rusia, përveçse të ndalojë fushatën e saj të agresionit. Pastaj administrata e Biden doli në anën e Putinit në marrëveshjen e gazsjellësit Nord Stream 2 midis Rusisë dhe Gjermanisë, një litar shpëtimi për Putinin dhe një garotë energjetike në qafën e Evropës.
Biden supozohet se është më i shqetësuar për Kinën, një konkurrent aktual i superfuqisë, por Putini ka dëshmuar përsëri se do të vuloset derisa të marrë vëmendjen që dëshiron. Tani ai po përgatit një goditje që ka detyruar Evropën dhe SHBA-në të ndërpresin politikën e tyre “Ne nuk flasim për Vladimirin”. Ai ka grumbulluar një forcë të madhe pushtuese në të gjitha anët e Ukrainës, një komb sovran demokratik, gjeografikisht vendi më i madh në Evropë (duke zbritur Rusinë), pjesë të të cilit janë pushtuar nga Rusia që kur pushtoi për herë të parë në 2014.
Ukraina përmban gjithashtu 44 milionë ukrainas, të cilët shpesh harrohen gjatë gjithë këtyre bisedimeve, pikërisht siç synon Putini. Ai dëshiron të shihet si bosi i madh që bën kërcënime dhe marrëveshje, ndërsa Ukraina, të cilën ai as nuk e njeh si një vend i pavarur, është pak më shumë se një tampon, një çip pokeri në tryezën gjeopolitike.
Fakti që Rusia duhet të përdorë forcën brutale për të blerë një vend në tryezë tregon se sa larg ka rënë vendi nën keqqeverisjen e Putinit. Rusia është bërë një pikë karburanti me armë bërthamore, me një numër rekord të popullsisë së re dhe të arsimuar që vrapojnë drejt daljeve. Përgjigja e saj katastrofike ndaj COVID-19, ndoshta më e keqja në botë – po, edhe më e keqe se ajo e Amerikës – ka shtypur popullsinë nga skaji tjetër demografik falë mungesës së kuptueshme të besimit te qeveria dhe mungesës së shqetësimit për jetën njerëzore nga ana e regjimit.
(Nuk është ironi e vogël që ushtria e dezinformimit të Putinit përhap propagandë kundër vaksinave në SHBA dhe në të gjithë botën për të nxitur grindje, ndërkohë që nuk është në gjendje të bindë rusët që të vaksinohen.)
Kërcënimi i Putinit nuk është vetëm për Ukrainën, megjithëse ai ka ende mbrojtësit e tij jashtë vendit. Ai madje ia ka dalë të bashkojë Tucker Carlson dhe Bernie Sanders, të cilët të dy duan që shqetësimet imagjinare të sigurisë të Rusisë të adresohen.
Në vend që të negociojë për atë që Putini dëshiron, bota e lirë duhet të bashkohet dhe të luftojë fort për t’u siguruar që ai të mos marrë asgjë që dëshiron. Mos prisni të hakmerreni për pushtimin e tij të ardhshëm; ndiqni fort atë dhe mafien e tij oligarke tani për t’i treguar se këtë herë ai nuk do të jetë në gjendje t’i shmanget, dobësohet dhe presë sanksionet.
Zvogëloni ndikimin e Putinit duke zëvendësuar energjinë që ai përdor me shantazh. Nxirrni shtetin mafioz të Putinit nga institucionet ndërkombëtare që përdor dhe shpërdoron për të përhapur korrupsionin. Kapni qindra miliarda pasuri që ai dhe miqtë e tij fshehin në Perëndim dhe dëboni oligarkët dhe familjet e tyre. Ata i përdorin paratë e tyre të grabitura për të blerë miq dhe për të influencuar në Perëndim, por gjithashtu u jep këtyre parajsave, veçanërisht Mbretërisë së Bashkuar, një levë të jashtëzakonshme – nëse ata kanë guximin ta përdorin atë.
Putini, gjithmonë lojtari i bixhozit dhe bloferi, po vë bast se nuk e bëjnë këtë. Në fund të fundit, ai ka pasur të drejtë shumë herë në të kaluarën. Kjo nuk do të thotë se Putini është një strateg mjeshtër. Ai nuk është shahist, siç jam i kualifikuar ta them me besim. Ai lexon njerëzit, jo tabelën, dhe nuk do të lëvizë derisa të jetë i sigurt se do të jetë në gjendje të pretendojë fitoren falë kundërshtarëve të tij të pamend që përthyejnë duart e tyre superiore. Putini mbështetet te Evropa dhe SHBA, pavarësisht avantazheve të tyre dërrmuese ushtarake, financiare dhe ligjore, duke vazhduar politikën e tyre “të mos bëni asgjë derisa të mund të thoni se nuk mund të bëni asgjë”.
Kjo është arsyeja pse Putini është ende duke pushtuar Krimenë dhe Ukrainën Lindore, për të mos përmendur pjesë të Gjeorgjisë. Në vend që të vepronte shpejt për të mbrojtur viktimat e tij, Perëndimi u mërzit dhe u fyeu derisa ata mund të thoshin se ishte e pamundur të ndryshonin gjërat në terren. Putin fillimisht përdor forcën, pastaj kalon në thirrjet për diplomaci dhe negociata për të forcuar arritjet e tij. Mund ta quani “një copë, pastaj paqe”, një taktikë e diktatorëve të shekullit të 20-të.
Por përfundimisht diktatori shkon shumë larg. Instinktet e tij shtazore të akorduara mirë të vetë-ruajtjes dhe rrezikut zbehen nga suksesi i tepërt dhe ai kapërcen, duke çuar në katastrofë. Asnjëherë nuk e dini se kur mund të vijë ai moment, prandaj koncepti i parandalimit gjatë Luftës së Ftohtë bazohej në qëndrimin kundër çdo përparimi të vogël, në mënyrë që konfliktet e vogla të mos ktheheshin në luftëra të mëdha. Dhe funksionoi.
Më shumë forca ruse po mbërrijnë nga të gjitha anët çdo ditë. Putin madje ka vënë në dukje spektrin e paimagjinueshëm të armëve bërthamore, marifetin më të fundit për të bindur të gjithë se ai është i çmendur dhe për t’i dhënë atij gjithçka që ai dëshiron. Suksesi i tij me këto taktika është se si arritëm në këtë pikë të rrezikshme.
Por Putini është një njeri i KGB-së, një ngacmues dhe një spiun që trafikon hije dhe dyshime, jo luftë të hapur. Siç ka bërë në Siri, Moldavi dhe shumë vende të tjera, ai dëshiron ndikim dhe kaos, jo një konflikt të hapur që mund të humbasë. Sepse siç e di mirë, kështu bien diktaturat, duke u dukur të gabueshme, të pambrojtura.
Nëse Putini e bën të sigurt, ai do të kërkojë mohimin, për të kërkuar fitoren pa rrezik për pushtetin dhe statusin e tij. Modeli modern i luftës hibride që shpiku Rusia e tij do të zgjerohet, me sulme kibernetike, dezinformim dhe armatim të refugjatëve dhe furnizime me energji. Bjellorusia mund të humbasë atë pak pavarësi që kishte, ndërsa sytë janë diku tjetër. Kjo gjithashtu do t’i lejojë udhëheqësit frikacakë perëndimorë të pretendojnë se bisedat e tyre të ashpra e bënë punën, ndërkohë që Ukraina ende vuan nën pushtimin e dobët. Ata të gjithë do të shpallin fitoren nga tryeza të mirëcaktuara dhe në konferenca shtypi me pjesëmarrje të mirë, ndërsa humbësit e vërtetë janë ata që jetojnë nën dhunën dhe represionin e Putinit.
Ndërkohë, gazi dhe nafta ruse do të vazhdojnë të rrjedhin dhe lumenjtë e parave do të vazhdojnë të vërtiten, duke mbushur xhepat e oligarkëve të Putinit, mundësive të tyre të korruptuar në Perëndim dhe duke ngarkuar armët e forcave të sigurisë dhe ushtrisë ruse në mënyrë që ata të jenë më mirë të përgatitur herën tjetër. Dhe do të ketë një herë tjetër, dhe një tjetër, derisa Putini të shkojë shumë larg – ose derisa bota të vendosë se ai ka shkuar mjaft larg.
Ukraina ka vuajtur tashmë një çmim të lartë dhe çdo gjë është e mundur në ditët në vijim. E vetmja gjë për të cilën mund të jemi të sigurt është se nëse dështojmë t’i rezistojmë Putinit tani, çmimi do të vazhdojë të rritet.
Kasparov është kryetar i Nismës për Reneë Democracy.
Përshtati në shqip: F.G; Dosja.al
Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?
TIRANË– Shumëkujt mund ti jetë dukur e çuditshme sesi ia doli kryeministri Edi Rama që të përputhte orën nga Shqipëria në Uashington. Edhe pse...
Nga Meri LikaKa pothuajse një muaj që propaganda qeveritare na ka bombarduar me formularin “Këshillimi Kombëtar. Le të dëgjojmë njëri – tjetrin”. Mua personalis...
Nga Enton AbilekajAta që zënë ulëset e opozitës në Kuvend, sot vërtetuan të jenë një çetë e çartur pa asnjë organizim dhe pa asnjë ide. Ndërsa Lul...
Enver RobelliPër 92 vjet ekzistencë shtëpia e Xhafer Devës më së paku ka qenë e tij. Për arsye të njohura. Pas Luftës së Dytë Botërore shtëpia ka qenë ambulancë...
Nga Enton AbilekajEdi Rama as nuk po flet më për votimin e së enjtes së 10 shkurtit, ku i duhen votat e opozitës për të arritur shumicën absolute të nevojshme p...
Nga Andi BushatiAlbin Kurti rrezikon të bjerë pre e lehtësisë së politikave ditore që përdhosin rëndë memorien historike. Qeveria e tij, ose më mirë Ministria e...
Nga James McBride“Council on Foreign Relations”Perspektiva e një sulmi të madh rus ndaj Ukrainës, ka shkaktuar shumë diskutime lidhur me varësinë evropiane ndaj...
Nga Desada MetajSaimir Tahiri nuk është “kokë turku”. Ai është përgjegjës për çorbën që sajoi dhe e gëlltiti bashkë me shefin e tij.Kur u zgjodh ministër...
Nga Dell Dailey & James P.Farwell“National Interest”Retorika e Vladimir Putin po kërkon një Marrëveshje të re të Mynihut pas asaj të vitit 1938, me kapitull...
Nga Meri LikaPRIMAR mb. libr.shih PARËSOR,~E. Materia është primare.PARËSOR mb. libr.Këtë shpjegim jep fjalori i gjuhës shqipe në lidhje me fjalën “Pr...
