LIVE UPDATES
Aktualitet

Sindroma down dhe (mos) pranimi në shoqëri

Teksa përballen çdo dite me problemin e mospranimit, personat me sindromën doën, kane edhe sfida te tjera te perditshmerise, te cilat me kalimin e viteve, duhet ti zgjidhin ne mënyre te pavarur nga te afërmit.

6 Tetor 2023, 22:32 Nga I.A
Sindroma down dhe (mos) pranimi në shoqëri
Qytetaret

TIRANË- ‘Do çoja vajzën në kopsht dhe edukatorja më mbylli derën. Tha nuk pranoj fëmijë me sindromën down. Ika duke qarë. Ka qenë momenti më i vështirë për mua’ Shpesh here te papranuar dhe te izoluar qe ne nisje te jetës, për shkak te një kromozomi me shume. Një fatkeqësi apo një bekim? Ne fakt, me shume një sprove për ata dhe familjaret e tyre, te cilët vihen përballe një lufte te vërtete për integrim. Një beteje aspak e lehte me te cilën personat me sindromën down detyrohen te hasen çdo dite te jetës se tyre. Të paturit një fëmijë me sindromën down nuk është aspak e lehtë, por si përjetohet momenti i pare kur mëson te vërtetën?

‘Në fillim fare s’e pranova mirë. Kisha paragjykime. Pse nuk bërë analiza, pse s’e pe. Çe dojë kështu me sindromë? Do vuash më vonë. ‘Vitin e parë nuk mbushesha dot me frymë. ‘Akoma s’e pranoj dot faktin që Ernesi është kështu, edhe pse është 4 vjeç. ‘Hapi i parë është pranimi. Kisha bërë eko dhe e dija që ishte me sindromë, por zgjodha ta sjell në jetë edhe pse e dija ça vështirësish më prisnin.

‘Është arsyeja pse jetoj’. ‘Kur e shoh tani them: Zot, faleminderit prej teje! Për familjarët janë bekim! Po shoqëria, sa e gatshme është për t’i pranuar ata?

‘Ndodh që ulet një fëmijë në sedile ku është fëmija im dhe i thotë e ëma çohu se është i sëmurë ai. Të ikën truri!’ Ashtu si do t’i ikte truri çdo prindi te shihte fëmijën e tij te diskriminuar jo vetëm nga fëmije, por shpesh edhe nga prinder te painformuar qe mendojnë se sindroma down është rrezik për fëmijët e tyre. Dhe ky mospranim, ndodh çdo dite edhe ne institucionet tona arsimore.

Teksa përballen çdo dite me problemin e mospranimit, personat me sindromën doën, kane edhe sfida te tjera te perditshmerise, te cilat me kalimin e viteve, duhet ti zgjidhin ne mënyre te pavarur nga te afërmit. Por jo te gjithë arrijnë kaq shpejt te bëhen te pavarur. Disa prej tyre, për fat te keq, kane bashkudhëtare edhe problemet fizike, gjë qe e shton me shume ngarkesën fizike dhe emocionale te prindërve.

‘Nuk i bën dot nevojat e veta, se i ka duart e pafuqishme. Nuk e kupton gjendjen e saj. ‘Aroni e kupton gjendjen e tij, se kërkon ndihmë kur nuk bën dot diçka. Momente dobësimi kam kur ai nuk shprehet dot dhe atëherë dorëzohem. Me kalimin e viteve, ndërgjegjësimi i shoqërisë, ka sjelle edhe krijimin e strukturave ndihmese për këtë kategori. Sic është edhe qendra ‘Xhonatan’, e cila ofron asistence për fëmijët me fëmijëve me sindromën down.

Po shteti, çfarë ka bërë për t’i ardhur në ndihmë këtyre fëmijëve? ‘Asgjë s’ka bërë shteti. Unë vi që nga Librazhdi dhe nuk ma kanë marrë parasysh. Marr kemp 100 mijë lekë, por nuk mbuloj dot gjë me të. ‘Me aq sa marrim ne nuk bëjmë dot absolutisht asgjë. Vetëm rruga që bëj, ato lekë kanë ikur. ‘Të jep 95 mijë lekë kemp dhe ato t’i merr kur do rinovosh letrat.

E ndërsa shteti e ka humbur thuajse totalisht vëmendjen nga problematikat e kësaj kategorie, diku tjetër tregohet tejet vigjilent kur behet fjale për ta. ‘Pse duhet t’i kalojnë çdo vit në kemp? ‘Sepse fëmijëve tanë nuk i ndryshon kurrë diagnoza. ‘Për ça të torturohemi ne kot si nëna. Pak kemi ne? ‘Na marrin shumë kohë. Duhet ta çojmë te doktori, pastaj sorollatemi me letra. ‘Edhe tani na kanë bërë që të firmosim në krye të tre muajve, gjasme mos ikim jashtë.

‘Është kohë e çuar dëm, stresi që përjetojmë. Te gjitha këto ecejake dhe burokraci, kur fare mire mund te zgjidhet ne një tjetër forme. ‘Të hiqet pjesa e rinovimit të letrave dhe duhen mësues specifikë. Por nëse ne si shoqëri, duket se kemi ende shume për te bere për personat me sindromën down, ka persona qe besojnë tek kontributi i tyre, madje duke i bere te ndjehen te dobishëm ne atë çfarë japin.

‘Kemi 17 persona që janë punësuar në 6 kompani. Sektorët janë kafene, shërbim klienti, mirëmbajtje në hoteleri. Kanë punuar edhe në servis makinash. Kemi 4 të rinj që punojnë në një bankë të nivelit të dytë, në kafene. siç është rasti i Xhenit, e cila është punësuar ne një nga baret e kryeqytetit. ‘Kam 3 muaj që kam filluar punë, ma gjeti qendra. Më pritën shumë mirë. Stafi më duan. Punoj një orë e gjysmë.  

Por kjo qe Xheni bën, është vetëm një pune e cila e ka ndihmuar te integrohet dhe te krijoje miqësi. Ne realitet ajo ka disa pasione të tjera, të cilat shpreson t’I realizojë një ditë. ‘Kam qejf të bëhem këngëtare, më pëlqen Dhurata Dora. Më pëlqen muzika popullore me klarineta. Kam edhe qejf të bëhem parukiere.’

Por këto pasione, kane nevoje për mbështetje. Gje qe prej vitesh e ben shoqata The Door ne Shkodër, e cila prej thuajse 2 dekadash merr frytet e një pune sistematike për integrimin sa me mire te kategorive te ndryshme personash, mes tyre edhe ata me sindromën down.  ‘Kemi 18 vite që e kemi nisur. Trupa është e ndarë me 3 sektorë: trombat, baritonë, trumpeta. Një herë në dy vite, këta shkojnë në festivalin e bandave muzikore në Norvegji.

Zhvillojmë prova 2 herë në javë. Në fillim ka qenë shumë vështirë, se këta nuk i njihnin notat muzikore. I është dashur kohë ta mësojnë. E bëjnë me dëshirë, sepse i nxit ndjenjën e përkatësisë, ndihen pjesë e një grupi.

Marrë nga Syri.net

sindroma down

Sondazh

Poll

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit