LIVE UPDATES
Bota

Si po reagon Beogradi pas qortimit nga Rusia për armët serbe në Ukrainë?

Toby Vogel nga Këshilli për Politikë të Demokratizimit në Berlin, në një bisedë për Radion Evropa e Lirë, thotë se Aleksandar Vuçiç për vite të tëra është balancuar midis Brukselit dhe Moskës, por një politikë e tillë është gjithnjë më e ekspozuar ndaj sfidave nga të dyja anët.

30 Maj 2025, 19:55 Nga r.ll
Si po reagon Beogradi pas qortimit nga Rusia për armët serbe në
putin, vucic

SERBI- Kështu e kupton Predrag Petroviç nga Qendra e Beogradit për Politika të Sigurisë paralajmërimin e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, se do të pezullohen kontratat për shitjen e armëve dhe municionit, në rastet ku ka dyshime për keqpërdorim dhe dërgim të tyre në frontin ukrainas.

Deklarata e Vuçiçit erdhi si reagim ndaj njoftimit të Shërbimit të Jashtëm të Inteligjencës së Federatës Ruse (SVR), që më 28 maj e akuzoi Serbinë se “pavarësisht neutralitetit të shpallur zyrtarisht”, po vazhdon të dërgojë municione në Ukrainë.

Në këtë deklaratë me tone të ashpra, Serbia akuzohet se, përmes industrisë së saj ushtarake, “po e godet Rusinë pas shpine”, duke shitur “qindra mijëra granata për raketahëdhës dhe obusë, si dhe miliona municione për armë të vogla të zjarrit”.

Reagimi nga Moska vjen pas raportimeve të vazhdueshme ndër vite nga disa media se armët dhe municionet serbe, përmes vendeve të treta, kanë përfunduar në duart e forcave ukrainase. Beogradi zyrtar ka mohuar disa herë që Serbia eksporton drejtpërdrejt armë në Ukrainë apo Rusi, duke thënë se nuk mund të ndikojë në destinacionin përfundimtar të armëve që shiten përmes ndërmjetësve.

“Deklarata e SVR-së mund të shihet si një përpjekje për të disiplinuar autoritetet në Beograd, duke qenë se informacionet e përmendura janë të njohura prej kohësh. Dukshëm, Moska dëshiron ta mbajë regjimin e Vuçiçit në orbitën e saj”, vlerëson Petroviq.

Toby Vogel nga Këshilli për Politikë të Demokratizimit në Berlin, në një bisedë për Radion Evropa e Lirë, thotë se Aleksandar Vuçiç për vite të tëra është balancuar midis Brukselit dhe Moskës, por një politikë e tillë është gjithnjë më e ekspozuar ndaj sfidave nga të dyja anët.

“Por, tani Kremlini ka vendosur – për arsye ende të paqarta – ta kritikojë publikisht, gjë që mund të nënkuptojë fundin e aftësisë së tij për të ruajtur balancën”, vlerëson Vogel.

Ai shton se nuk është befasuar nga kritika e ashpër e Rusisë dhe thekson se Bashkimi Evropian, “pavarësisht se ka shumë karta të fuqishme në dorë”, deri më tani nuk i ka përdorur ato ndaj Vuçiqit.

“Kjo është pjesërisht sepse Vuçiç ka blerë një lloj sigurimi: nënshkrimin e kontratave për litium me Gjermaninë dhe BE-në, blerjen e avionëve luftarakë francezë, si dhe dërgimin e armëve dhe municionit në Ukrainë”, thotë Vogel.

Në deklaratën e SVR-së përmenden kompani shtetërore dhe private të Serbisë që prodhojnë armë dhe municion dhe që, sipas pretendimeve, përmes “certifikatave të rreme të përdoruesit final dhe vendeve ndërmjetëse”, i shesin ato Ukrainës.

“Ndër vendet ndërmjetëse më të zakonshme përmenden vendet e NATO-s, si Çekia, Polonia, Bullgaria. Së fundmi janë përdorur edhe rrugë më ‘ekzotike’ përmes shteteve afrikane”, thuhet në deklaratën e SVR-së më 28 maj.

Një ditë më vonë, Aleksandar Vuçiç deklaroi se për këtë çështje kishte biseduar me presidentin rus, Vladimir Putin, gjatë vizitës së tij në Moskë më 9 maj, dhe se Serbia kishte themeluar një grup pune me Federatën Ruse për të “verifikuar faktet”.

“Unë do të jap urdhër dhe paralajmërim që, kudo që ka dyshime për keqpërdorim të përdoruesit të fundit dhe dërgim në zonën e luftës, kontratat të mos realizohen”, deklaroi Vuçiç në edicionin qendror të lajmeve në RTS.

Predrag Petroviç nga Qendra e Beogradit për Politika të Sigurisë thotë se nisma e presidentit serb do të kishte kuptim vetëm nëse Beogradi zyrtar nuk do të dinte se ku po përfundonin armët.

“Por, duke qenë se kemi një sistem shumë të centralizuar dhe me raportime të shumta ndër vite se armët serbe po shkonin në Ukrainë, kjo mund të shihet vetëm si përpjekje për të zbutur dëmet dhe për të dërguar sinjal në Moskë se Serbia është e gatshme të bashkëpunojë dhe të marrë parasysh kritikat”, thotë Petroviç.

Ai shton se nuk do të habitej nëse Beogradi do të tërhiqej nën presionin e Moskës.

“Beogradi ecën gjithmonë në një tel të hollë, duke kaluar herë nga njëra, herë nga tjetra anë për të kënaqur të dyja palët, vetëm për hir të qëndrimit në pushtet. Është vërtetuar se pushteti në Serbi funksionon vetëm nën presion, jo sipas parimeve apo rregullave”, thotë ai.

Tobi Vogel thotë se pret që Vuçiçi të përpiqet të vazhdojë politikën e tij balancuese karshi Lindjes dhe Perëndimit.

“Besoj se do të përpiqet të marrë lëshime të tjera nga Brukseli apo vendet e BE-së si shpërblim për ‘largimin’ nga Rusia, por po aq e mundshme është që do të reduktojë dërgesat e municionit në Ukrainë, për të ruajtur ekuilibrin”, vlerëson Vogel.

Informacionet se armët serbe përdoren nga forcat ukrainase u paraqitën për herë të parë në prill të vitit 2023. Atëherë, në internet u publikuan dokumente të klasifikuara të Pentagonit – të siguruara nga Reuters – në të cilat thuhej se Serbia kishte rënë dakord të dërgonte armë në Ukrainë.

Këto pohime u mohuan nga zyrtarët serbë, përfshirë ministrin e atëhershëm të Mbrojtjes, Milosh Vuçeviq, dhe ministrin e Jashtëm, Ivica Daçiç. Edhe para kësaj, Serbia mohoi çdo sugjerim se armët e saj mund të përfundonin në Ukrainë – përfshirë në mars të vitit 2022, kur u shfaqën foto në rrjete sociale dhe media ruse që pretendonin përdorimin e armëve serbe në Ukrainë.

Megjithatë, më 22 qershor 2024, gazeta britanike Financial Times raportoi se Serbia, përmes vendeve të treta, kishte eksportuar municion drejt Ukrainës në vlerë prej 800 milionë eurosh që nga fillimi i pushtimit rus. Presidenti Vuçiç e konfirmoi për FT-në se vlera e raportuar ishte “kryesisht e saktë”, duke e cilësuar eksportin si një mundësi biznesi.

“Kjo është pjesë e rilindjes sonë ekonomike. Po, ne eksportojmë municionin tonë. Nuk mund ta eksportojmë drejtpërdrejt në Ukrainë apo Rusi, por kemi shumë kontrata me amerikanë, spanjollë, çekë dhe të tjerë. Çfarë bëjnë ata më vonë me të, është punë e tyre”, deklaroi ai për Financial Times.

Kjo temë u trajtua edhe nga ndihmëssekretari amerikan për Çështje Evropiane dhe Euroazi, James O’Brien, më 8 korrik 2024. Ai deklaroi se Serbia “duke bërë armët e saj të disponueshme, po ndihmon Ukrainën të mbrojë parimet themelore të së drejtës ndërkombëtare”. Për dy vjet me radhë, mënyrat sesi armët serbe kanë përfunduar në Ukrainë kanë qenë kryesisht jotransparente. Edhe Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqe në Stokholm (SIPRI) është marrë me këtë çështje, por ka pasur shumë të panjohura.

“SIPRI hulumton bazuar në burime të hapura, por rrugët përmes të cilave municioni serb përfundon në Ukrainë janë jashtëzakonisht netransparente”, thanë për Radion Evropa e Lirë përfaqësues të këtij instituti.

serbi rusi armet ne ukraine

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje