LIVE UPDATES
Insights

Analizë politike e Shqipërisë post-komuniste: Dimri i gjatë dhe lufta për verën e pamposhtur...

Pas rënies së diktaturës komuniste në vitin 1991, -Shqipëria u fut në një periudhë kaotike, ku, në vend që të ndërtohej një shtet i lirë dhe demokratik, ndodhi e kundërta: një zhvendosje nga një diktaturë moniste në një oligarki të strukturuar mbi korrupsionin dhe kapjen e shtetit.

21 Mars 2025, 12:08 Nga Edmond Stojku
Analizë politike e Shqipërisë post-komuniste: Dimri i gjatë
Edmond Stojku

-Dimri politik: 35 vite të humbura

Pas rënies së diktaturës komuniste në vitin 1991, -Shqipëria u fut në një periudhë kaotike, ku, në vend që të ndërtohej një shtet i lirë dhe demokratik, ndodhi e kundërta: një zhvendosje nga një diktaturë moniste në një oligarki të strukturuar mbi korrupsionin dhe kapjen e shtetit.

-Në frymën e filozofisë së Camus, mund të themi se Shqipëria nuk pranoi revoltën e vërtetë ndaj absurditetit, por thjesht e zëvendësoi njërin absurditet me një tjetër. Në vend të diktaturës së një partie, u krijua një regjim i maskuar si pluralizëm, ku të gjitha partitë kryesore u bënë pjesë e të njëjtës lojë kriminale.

-Korrupsioni dhe kapja e shtetit: Oligarkia post-komuniste

-Siç do të thoshte Nietzsche, Shqipëria post-komuniste e vrau "Zotin" e vjetër (komunizmin), por nuk krijoi një "mbretëri të re" mbi vlera të qëndrueshme. Në vend të një republike demokratike, u krijua një sistem oligarkik, ku:

-Pasuritë kombëtare u plaçkitën përmes privatizimeve kriminale (Albpetrol, ARMO, KESH, Telekomi, Banka e Kursimeve, etj.).

-Politika dhe krimi u bashkuan, duke i kthyer partitë politike në kartele të zhvatjes së vendit.
-Shteti nuk funksionoi kurrë si shërbëtor i qytetarëve, por si një instrument i kontrollit të masave, duke përdorur propagandë të stilit orwellian.
-Drejtësia u ble dhe u shkatërrua, duke e kthyer korrupsionin në standardin e çdo transaksioni politik e ekonomik.
-Dimri politik në Shqipëri ishte dhe mbetet një epokë e pandërprerë grabitjeje. -Gjithçka që duhej të ishte "e përbashkët", u bë "private", por jo në kuptimin kapitalist të pronësisë individuale të ndershme, por si plaçkë e bandave të pushtetit.
-Dimri ekonomik: Një komb i plaçkitur dhe i shitur
Nëse do të analizojmë pengesat e Shqipërisë për zhvillim, duhet të pranojmë se pengesa kryesore është vetë elita politike e krijuar pas vitit 1991.

-Privatizimet kriminale

Shteti shqiptar nuk u privatizua si një ekonomi e lirë, por si një ekonomi e kapur nga mafia politike. Pas vitit 1992, u ndërmor një grabitje e pasurisë kombëtare, ku:
Kapitalet publike u shpërndanë tek një grusht individësh pranë pushtetit.
-Banka e Shqipërisë u shkatërrua dhe kursimet e shqiptarëve u vodhën me skemat piramidale të vitit 1997.
-Sektorët strategjikë (energjia, nafta, minierat, turizmi) u falën për interesa klienteliste.
Marcus Aurelius thoshte se "pengesa është rruga", por në Shqipëri, pengesa e vërtetë është vetë shteti, i cili nuk i lejon qytetarët të krijojnë pasuri të ndershme.

-Emigrimi si “Zgjidhje”

Shqiptarët, të pashpresë, u detyruan të largohen në masë, duke e zbrazur vendin nga kapitali i tij më i çmuar: njerëzit e tij. Ky është një fenomen që mund ta shohim si përmbushje të filozofisë së Camus-it mbi absurditetin, ku individi duhet të luftojë për të gjetur kuptimin në një botë që duket se nuk ka kuptim. Në mungesë të një sistemi të drejtë, shumica e shqiptarëve zgjodhën të braktisin Shqipërinë, në vend që të rebeloheshin për ta ndryshuar atë.

-Dimri shpirtëror dhe moral: Humbja e shpresës
Siç shprehet Viktor Frankl, “edhe në kampet e përqendrimit kishte njerëz që ruanin dinjitetin e tyre”. Por në Shqipërinë post-komuniste, vetë sistemi u dizajnua për të shkatërruar çdo shpresë, për ta bërë njeriun të dorëzohet.

-Normalizimi i krimit dhe korrupsionit

Një nga sukseset më të mëdha të elitës politike në Shqipëri është se ajo arriti të bindë qytetarët se korrupsioni është i pashmangshëm, se nuk ka zgjidhje tjetër përveç nënshtrimit. Kjo është një dhunë e heshtur psikologjike, një formë e shkatërrimit të vullnetit kolektiv për ndryshim.

-Përdorimi i frikës dhe manipulimit

Politika shqiptare ka përdorur vazhdimisht frikën dhe manipulimin si mjete për të kontrolluar qytetarët. Në vend të mendimit kritik, është promovuar servilizmi. Në vend të meritokracisë, është promovuar nepotizmi dhe militantizmi partiak.

-A ekziston "vera e pamposhtur" e Shqipërisë?

Pavarësisht të gjithave, Shqipëria ende nuk ka vdekur. Nëse do të ndjekim filozofinë e Camus, duhet të kuptojmë se pavarësisht dimrit të errët që ka mbuluar vendin për 35 vite, brenda shqiptarëve ende ekziston një forcë e brendshme për t'u çliruar.
-Revolta si formë Lirie

Camus na mëson se përballë absurditetit ka vetëm një përgjigje: Revolta. Jo një revoltë kaotike dhe shkatërruese, por një revoltë e organizuar, e ndërgjegjshme, që rrëzon sistemin oligarkik dhe e rikthen politikën tek qytetarët.

-Rilindja e Frymës së Re

Një elitë e re politike dhe intelektuale duhet të marrë përsipër të ringrejë shtetin nga rrënojat, duke ndërtuar një sistem të bazuar në drejtësi, meritokraci dhe llogaridhënie. Nevoja për të mos vegjetuar në një situatë ku të gjithë presin edhe pa ditur se çfarë, jo vetëm që nuk qëndron por duhet përmbysur. Ende kanë mbetur shqiptarë që bëjnë shkëputjen e plotë nga mendësia e mbrapshtë e deritanishme.

Konkluzioni: A do të zgjohet Shqipëria?

Dimri i korrupsionit dhe tradhtisë kombëtare ka qenë i gjatë, por çdo dimër ka një fund.
Pyetja është: A do të guxojë Shqipëria të gjejë "verën e saj të pamposhtur" dhe të rebelohet për ta përmbysur këtë realitet?

Përgjigja nuk varet nga një grup i vogël njerëzish, por nga të gjithë ata që refuzojnë të dorëzohen përballë padrejtësisë....?!

edmond stojku

Sondazh

Poll
Insights 20 Mars 2025, 21:44 Ermal Mulosmani

Zeusi dhe Uriahu i katundit tonë

ermal mulosmani TIRANË- Sot jam befasuar fort me bërjen publike të një "përplasjeje" mes Kryeministrit dhe Erion Veliajt. Kurr&eu...

Insights 19 Mars 2025, 10:30 Meri Lika

Shkëlqimi dhe rënia e shoqes Kim

Meri Lika Në vitin 2021, kur shkrova për herë të parë për shoqen Kim, më erdhën shumë sulme personale, në...

Insights 13 Mars 2025, 13:22 Ermal Mulosmani

Lista të mbyllura, lista të hapura

Ermal Mulosmani Dje ishte afafti i fundit i dorëzimit të listave në KQZ, një spektakël mbarëpopullor për të par&eum...

Insights 10 Mars 2025, 11:51 Ermal Mulosmani

RTSH duhet të dalë nga gjumi obllomovian

Ermal Mulosmani TIRANË- Diku nga fillimi i muajit Shkurt, ndërsa po ndiqja një kronikë rutinë lajmesh, shoh për herë t&e...

Insights 7 Mars 2025, 16:01 Andi Bushati

Populizëm shumë, fakte aSPAK

andi bushati TIRANË- Këtë mëngjes kur hapa celularin, u gjenda përballë një vërshimi jo normal mesazhesh që l...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje