LIVE UPDATES
Insights

Çfarë ndodh pas spektaklit të Kryeministrit shqiptar në Maqedoninë e Veriut

Bazuar në Marrëveshjen e Ohrit që u nënshkrua në vitin 2001, e cila i dha fund trazirave në Maqedoninë e asaj kohë, shqiptarëve i janë dhënë shumë të drejta që deri më tani nuk janë mbajtur ose plotësuar ende. Ndërsa disa të drejta të tjera janë plotësuar gjysmake ose të cunguara. Këtu përfshijmë gjuhën shqipe, e cila vetëm në vitin 2019 arriti dhe u bë gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut dhe u fut në shkollat ku 20 % e popullsisë së komunave është shqiptare.

29 Janar 2024, 15:41 Nga Izmir Akulli
Çfarë ndodh pas spektaklit të Kryeministrit shqiptar në
Foto ilustruese

Shqiptarët e Maqedonisë së Veriut për herë të parë do të kenë një udhëheqës shqiptar në krye të tyre. Talat Xhaferri do të jetë kryeministri i Maqedonisë së Veriut për 100 ditët e ardhshme deri në momentin që vendi fqinj do të shkojë në zgjedhjet parlamentare. Kjo cilësohet si një arritje për komunitetin shqiptar që jeton në Maqedoninë e Veriut, edhe pse është e vonuar.

Bazuar në Marrëveshjen e Ohrit që u nënshkrua në vitin 2001, e cila i dha fund trazirave në Maqedoninë e asaj kohë, shqiptarëve i janë dhënë shumë të drejta që deri më tani nuk janë mbajtur ose plotësuar ende. Ndërsa disa të drejta të tjera janë plotësuar gjysmake ose të cunguara. Këtu përfshijmë gjuhën shqipe, e cila vetëm në vitin 2019 arriti dhe u bë gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut dhe u fut në shkollat ku 20 % e popullsisë së komunave është shqiptare. 

Por edhe pse është gjuhë zyrtare në letër, kjo nuk respektohet nga institucionet ligjzbatuese në Maqedoninë e Veriut. Kjo gjë ndodh edhe në ambasadat e Maqedonisë së Veriut, që sa herë kërkohet një informacion ose shkresë në gjuhën shqipe anashkalohet dhe nuk jepet kurrë. Ky veprim është denoncuar nga shumë gazetarë në Maqedoninë e Veriut por edhe në vende të ndryshme, ku shqiptarët nuk mund të marrin një dokument në gjuhën shqipe në ambasadën maqedonase.

Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2021, numri i shqiptarëve të përgjithshëm në Maqedoninë e Veriut është 619,178 ose 29.52% e popullsisë. Ndërkohë që rezidentë aktual shqiptarë në Maqedoninë e Veriut janë 446,245 ose 24.30%. Sipas shifrave më sipër të dala nga regjistrimi i popullisisë në vitin 2021, shqiptarët përbëjnë etninë e dytë më të madhe në Maqedoninë e Veriut. Një nga argumentet që ka përdorur kundër shqiptarëve politika nacionaliste ekstreme në Maqedoninë e Veriut është lindshmëria. Ata pretendojnë se numri i shqiptarëve vazhdon të rritet me shpejtësi për shkak të lindshmërisë së lartë.   

Tensione në Maqedoninë e Veriut ka pasur gjatë gjithë kohës, por në kohën kur Talat Xhaferri u vendos në krye të Kuvendit, tensionet janë intensifikuar. Protesta u bë e dhunshme kur turma filloi të hidhte gurë dhe të sulmonte kalimtarët shqiptarë dhe oficerët e policisë. Gjatë kësaj proteste, një pjesë e turmës dogji flamurin shqiptar. E njëjta situatë u përsërit me miratimin e ligjit për përdorimin e gjuhës shqipe. Po kështu, në 108 vjetorin e Kongresit të Manastirit, muzeu i alfabetit shqip në Manastir u vandalizua dhe dritaret dhe dyert u thyen. Një poster me fjalët “Vdekje shqiptarëve” dhe me vizatimin e një luani që pret kokat e shqiponjës u vendos në dyert e muzeut.

Ndërkohë që ngjarja më e fundit që tregon përçmimin e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut është dhe mos hapja e shkollës në gjuhën shqipe në fshatin Çashkë. Edhe pse ky fshat është me shumicë shqiptare, shkolla nuk është hapur ende në gjuhën shqipe. Para pak muajsh u dha vendimi që në këtë fshat të hapet shkolla në gjuhën shqipe, por kjo u kundërshtua nga banorët maqedonas, të cilët kanë dhunuar drejtoreshën e shkollës dhe e kanë quajtur atë tradhtare.

Një tjetër rast diskriminimi për shqiptarët është dhe ngjarjen të Kumanovë. Përleshjet kanë ndodhur më 9 dhe 10 maj të vitit 2015 në Kumanovë, kur një grup i armatosur, shumica shqiptarë të Kosovës, ish-pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, ishin përballur me forcat maqedonase të sigurimit. Grupi ishte vendosur në këtë qytet me arsyetimin për t’i tërhequr vëmendjen qeverisë për mosrespektimin e të drejtave të shqiptarëve. Gjatë dy ditë luftimesh ishin vrarë 18 persona, nga të cilët tetë policë dhe dhjetë pjesëtarë të grupit të armatosur.

Ndërkaq, 38 pjesëtarë të grupit ishin arrestuar tetë prej tyre janë dënuar me burgim të përjetshëm, katër janë liruar, kurse të gjithë të tjetër janë dënuar me 746 vjet burgim. Por të dënuarit për këtë ngjarje po përballen me diskriminime të tjera, siç janë mungesa e ushqimit, ngrohjes apo dhe mos lejimi i vizitave nga familjarët.

izmir akulli talat xhaferri

Sondazh

Poll
Insights 28 Janar 2024, 12:51 Ditmir Bushati

Me mendjen akull, me zemrën zjarr!

foto ilustruese Talat Xhaferri, dikur komandant “Forina”, sot hyn në histori si kryeministri i parë shqiptar që merr drejtimin e...

Insights 18 Janar 2024, 15:53 Auron Tare

Ikja e Skëndërbeut nga kjo botë

17. Janar. Ikja e Skenderbeut nga kjo bote. Si zakonisht shqiptaret e facebook bene me qindra statuse per Skenderben, kete figure me permasa europiane. Eshte ...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë