LIVE UPDATES
Editorial

Lideri dhe ne

Nën një populizëm të tillë, ne qytetarët inkurajohemi dhe të ekzaltuar heqim dorë, dhe refuzojmë kontrollin dhe ekuilibrin e sistemeve të pushtetit, vendosim besimin e plotë tek intuita e liderit, sepse ai kështu kërkon, sepse vetëm ai mundet, sepse vetëm atij i takon e drejta e mendimit.

12 Shtator 2022, 16:32 Nga Meri Lika
Lideri dhe ne
Meri Lika

Para pak kohësh nisa të lexoj librin e Federico Finchelstein, historian argjentinas, “Nga fashizmi tek populizmi në histori”. Çuditërisht përfundimet e nxjerra prej tij përputheshin krejtësisht me zhvillimet politike në Shqipëri.

Sipas autorit, fashizmi dhe populizmi i përkasin të njëjtës familje politike. Edhe pse ka dallime mes tyre, të dyja lëvizjet propozojnë një traditë autoritare, me një ton të lehtë antiliberal dhe antiiluminist.

Edhe pse ne e kuptojmë se nganjëherë populizmi mund të marrë pozicione kundër fashizmit, thellë në vetvete, ata kanë të përbashkët mosbesimin ndaj institucioneve demokratike dhe ndaj aftësisë së tyre për të menaxhuar në mënyrë adekuate interesat e qytetarëve. Në vend të kësaj, të dy propozojnë idenë se kombi është një subjekt që e përkufizon veten si një komunitet organik dhe përfaqësimi i të cilit nuk mund të bëhet përmes mekanizmave demokratikë, por nëpërmjet udhëheqësve që kanë një intuitë pothuajse hyjnore të kuptimit kolektiv.

Me dikë më ngjan ky përcaktim. Me pothuajse “Zeusin”, me Skënderbeun e kohëve moderne, me lidern botëror, me “Brand-in Ndërkombëtar”?!

Federico, na tregon se kështu krijohet një marrëdhënie shumë e ngushtë midis populizmit dhe liderëve që e mishërojnë atë, aq e ngushtë sa populizmat e ndryshëm mund të njihen me emrin e liderit të tyre përkatës: Peronizëm, Enverizëm, Çavizëm, Trumpizëm, Ramizëm etj. Populizmat vijnë në pushtet duke fituar zgjedhjet me çdo mjet dhe duke adoptuar forma të përfaqësimit demokratik, por, në të njëjtën kohë, forcojnë në mënyrë obsesive figurën e liderit duke e promovuar atë si interpretuesin më të mirë të vullnetit të “popullit”.

Lideri dhe ne

Nën një populizëm të tillë, ne qytetarët inkurajohemi dhe të ekzaltuar heqim dorë, dhe refuzojmë kontrollin dhe ekuilibrin e sistemeve të pushtetit, vendosim besimin e plotë tek intuita e liderit, sepse ai kështu kërkon, sepse vetëm ai mundet, sepse vetëm atij i takon e drejta e mendimit.

Me arritjen e këtij niveli, lideri fokusohet në një politikë ndryshimesh të vazhdueshme që japin pamjen e përmirësimit dhe përparimit, megjithëse në realitet, kushtet tona përkeqësohen. Megjithatë, ideja se duhet t'i besosh vullnetit të liderit, i cili nuk bazohet domosdoshmërisht në aftësi të verifikueshme, përforcohet. Besimi bazohet më tepër në një lloj besim fetar, një lloj opiumi gjumësjellës.

Ne votuesit i nënshtrohemi një mutacioni të padukshëm të ndërgjegjes, fillojmë duke e pajisur liderin me legjitimitet politik duke e bërë atë përfaqësuesin tonë përmes gjoja “votës së lirë”. Por gjatë rrugës zhvillojmë idenë, e cila bëhet bindje, se vullneti i liderit mund të shkojë përtej mandatit të përfaqësimit politik dhe të pushtojë sferat e tjera private, përfshirë atë të të drejtave tona individuale. E gjithë kjo ndodh me bekimin dhe durimin tonë, sepse lideri, sipas planit të natyrshëm apo hyjnor, e di më mirë se "populli" se çfarë populli do në të vërtetë.

E kështu, ne heqim dorë nga vullneti ynë dhe pranojmë se ajo që na nevojitet nuk është ajo që na nevojitet, por ajo që thotë lideri se na nevojitet dhe se vetëm ai është i zoti të na i sigurojë. E pastaj katandisemi duke festuar bujarinë e liderit që na jep atë për të cilën as nuk e dinim se kishim nevojë.

Kështu, prodhohet një fenomen mjaft interesant, me të cilin ia dorëzojmë liderit sovranitetin tonë, të fituar me zgjedhje, e ai me intuitën e tij “hyjnore” do të zgjidhë ato që ai përcakton se janë nevojat, problemet dhe aspiratat tona. Shumë prej këtyre nevojave dhe problemeve, lideri i krijoi vetë me qëllimin specifik, të daljes si shpëtimtar për t'i zgjidhur, duke na lënë në të njëjtën pikënisje, por ama me idenë se kemi bërë përparime të paimagjinaueshme.

Në transferimin që i bëjmë vullnetit tonë elektoral, ne nuk e kuptojmë se ajo që ne mendojmë se ishte si një pushtim i vogël, shumë shpejt bëhet një dorëzim absolut i autonomisë tonë për t'u zhytur në një gjendje më të mjerueshme se ajo që u përpoqëm të korrigjonim.

Ashtu si fashizmi, populistët rrisin pjesëmarrjen politike të disa personave, por gjithmonë në afat të shkurtër, dhe minimizojnë pjesmarrjen në afat të gjatë të atyre që e rrethojnë. Ideja e pjesëmarrjes së konsiderueshme politike të qytetarëve bëhet vetëm një burim retorik, sepse në praktikë, ajo që ndodh është e kundërta: ne kemi gjithnjë e më pak hapësira për të shprehur mendimin, të debatojmë dhe të paraqesim kërkesat tona.

Në hyjnizimin e liderit që ndërtuam, ne kemi krijuar kushtet për ta bërë atë të largët, të paarritshëm dhe “të pagabueshëm”.

Për të mos kundërshtuar vetveten, nuk kemi zgjidhje tjetër veçse të heshtin.

Deri në momentin e zgjimit./Dosja.al

editorial nga meri lika meri lika

Sondazh

Poll
Editorial 12 Shtator 2022, 14:00 Blerton Abazi

Siguria e brishtë kibernetike në rajon

Blerton Abazi Pandemia Covidit-19 ka ndikuar edhe në sjelljet tona të përditshme, sidomos në përdorimin e shërbimeve digjital...

Editorial 3 Shtator 2022, 10:22 Ben Blushi

Duke kërkuar spiunët rusë në Gramsh

Fotoja e Ben Blushit Një nga dëmet e shumta që Putini i ka bërë rusëve, është se ata duken të këqinj edhe...

Editorial 29 Gusht 2022, 10:31 Ditmir Bushati

Fitorja e disiplinës strategjike

Ditmir Bushati Në një proces të bashkërenduar nga Bashkimi Europian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Serbia më n&eum...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë