LIVE UPDATES
Editorial

Autoriteti i Rremë i Grenellit dhe Dështimi i Protokolleve në Ballkan

Liderët ballkanikë ranë pre e farsës së Grenellit në takimin mashtrues të orkestruar nga Serbia; dështimet protokollare kërkojnë përgjegjësi, ndryshe helmohen marrëdhëniet me SHBA.

27 Shtator 2025, 20:45 Nga Vudi Xhymshiti
Autoriteti i Rremë i Grenellit dhe Dështimi i Protokolleve në
Foto Ilustruese

Takimet në Nju Jork që sollën liderët e Ballkanit Perëndimor në një dhomë me Richard Grenell nuk u thirrën nga Uashingtoni. Ato u organizuan nga Serbia, në kornizën e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, dhe u paraqitën si një “Tryezë e Rrumbullakët SHBA-Ballkani Perëndimor.” Kjo kornizë ishte e qëllimshme: krijonte përshtypjen e një përfshirjeje zyrtare të qeverisë amerikane, kur në të vërtetë një gjë e tillë nuk ekzistonte.

Grenell, një ish i dërguar gjatë administratës së parë të Preidentit Donald Trump, nuk mban më asnjë post qeveritar. Çertifikata e tij e sigurisë iu hoq në vitin 2023 dhe ai nuk mban asnjë rol formal në politikën e jashtme që prej asaj kohe. Ajo që mbetet është një figurë që vepron përmes kanaleve lobuese serbe, duke shfrytëzuar titullin e kaluar për të projektuar ndikim.

Skenografia e ngjarjes reflekton atë mashtrim. Në fotografitë e shpërndara publikisht, Grenell është i dukshëm, por pa një tabelë me emrin “Shtetet e Bashkuara.” Në një kuadër, ai shihet me shpinë nga kamera; në një tjetër, ministri i Jashtëm serb Marko Gjuriç duket se po e prezanton atë me Elisa Spiropalin e Shqipërisë. Simbolizmi është i qartë: Grenell është pozicionuar jo si përfaqësues i Uashingtonit, por si i dërguar i Beogradit.

Përfshirja e John Jovanovich, i lidhur me Bankën Eksport-Import të SHBA-ve (EXIM), shtoi më tej konfuzionin. Edhe pse Jovanovich ka lidhje me EXIM, ai nuk ishte i pranishëm në një kapacitet zyrtar. EXIM, si një agjenci qeveritare amerikane, operon nën protokoll të rreptë presidencial kur takohet me të tjerë. Takime të tilla zhvillohen në ambiente të sigurta qeveritare, jo në salla hoteli të organizuara nga ndërmjetës privatë. Prania e tij këtu krijoi përshtypjen e peshës institucionale amerikane, por në realitet, nuk ishte gjë tjetër veçse një fasadë, një prestigj i huazuar për të bindur liderët e Ballkanit se po merreshin me Uashingtonin, kur në të vërtetë nuk ishte kështu.

Në fakt, drejtuesit e EXIM nuk gëzojnë autoritet të pavarur për t’u takuar me krerë shtetesh të huaja. Çdo kontakt i tillë, nëse ndodh, është i koordinuar dhe i miratuar nga Shtëpia e Bardhë dhe Departamenti i Shtetit. Mandati i EXIM kufizohet në mbështetjen e eksporteve amerikane përmes instrumenteve financiare, jo në zhvillimin e diplomacisë shtetërore. Prandaj, çdo paraqitje e tyre si ndërmjetës të drejtpërdrejtë me liderë të huaj jashtë këtij kuadri është jo vetëm mashtruese, por edhe keqinterpreton rolin e vërtetë të institucionit.

Borko Stefanoviç, nënkryetar i Partisë për Liri dhe Drejtësi në opozitën serbe, e theksoi këtë farsë. Ai vuri në dukje se në darkën zyrtare të OKB-së të organizuar nga Presidenti Donald Trump, pothuajse çdo lider evropian ishte i ftuar, përveç Aleksandar Vuçiç të Serbisë. Putini dhe Lukashenko gjithashtu mungonin. “Vuçiçi mbeti në korridor me një sanduiç, duke treguar të ardhmen ku po e çon Serbinë,” tha Stefanoviç.

Ky poshtërim përputhet me raportimet e mëparshme. Në shkurt, The Gunpowder Chronicles zbuloi se përpjekja e Vuçiqit për një takim me Trump ishte refuzuar kategorikisht. Burimet konfirmuan se, pavarësisht përpjekjeve të Grenellit dhe Donald Trump Jr. për të siguruar një audiencë, presidenti Trump refuzoi, duke përmendur kalkulime politike dhe paralajmërime nga inteligjenca evropiane dhe amerikane. Ky refuzim shënoi një thyerje: rrethi i Trump-it nuk e shihte Vuçiqin si një aset, por si një barrë.

Fotografitë nga Nju Jorku tani përfaqësojnë pjesë të asaj modeli. Grenell, i zhveshur nga autoriteti zyrtar, përpiqet të rikthehet në arenën ballkanike nën sponsorizimin serb. Vuçiç, gjithnjë e më i izoluar, kërkon të projektojë lidhje me orbitën e Trump-it që nuk ekzistojnë më.

Për liderët e Ballkanit Perëndimor që morën pjesë, optika është thellësisht problematike. Historia e Grenellit nuk është ajo e një lehtësuesi neutral. Një raport i Parlamentit Evropian i vitit 2021 e identifikoi taktikën e tij si qendrore në rrëzimin e qeverisë së parë të Albin Kurtit në vitin 20204, një manovër e ushqyer nga dezinformata, rrjedhje selektive të kërcënimeve për tërheqjen e trupave amerikane dhe presion mbi partnerët e koalicionit. Diplomatët evropianë e dënuan atë si destabilizues, ndërsa Kurti e akuzoi hapur se kishte inskenuar një grusht shteti.

Përtej Kosovës, lidhjet e Grenellit shtrihen më tej në lindje. ProPublica zbuloi konsulencën e tij të padeklaruar për oligarkun pro-rus moldav Vladimir Plahotniuc, i sanksionuar nga Uashingtoni për “korrupsion të konsiderueshëm.” Grenell nuk e kishte regjistruar këtë punë sipas Aktit për Regjistrimin e Agjentëve të Huaj (FARA). Skandali ka rëndësi të re tani: Plahotniuc sapo është ekstraduar nga Greqia në Moldavi, ku përballet me gjyq për »vjedhjen e shekulli« një mashtrim bankar 1 miliard dollarësh që shkatërroi sistemin financiar të vendit dhe përforcoi ndikimin rus.

Firma e Grenellit gjithashtu mori pagesa nga Fondacioni Magyar, një entitet me bazë në SHBA, financuar pothuajse tërësisht nga qeveria e Hungarisë nën Viktor Orbán8. Ekspertët ligjorë argumentojnë se edhe kjo duhej të kishte shkaktuar regjistrim në FARA. Partia në pushtet e Hungarisë është një nga aleatët më të ngushtë të Moskës në BE, duke i dhënë avokimit të Grenellit pamjen e një vije të vazhdueshme: përputhje me oligarkë të lidhur me Kremlinin dhe regjime nacionaliste në gjithë Evropën.

Rreziku nuk qëndron në titullin e Grenellit, i cili nuk ka më peshë, por në vetë operacionin mashtrues të Serbisë. Edhe një herë, Serbia ka arritur të inskenojë një spektakël në skenën ndërkombëtare, duke shfrytëzuar kredibilitetin e simboleve amerikane ndërsa avancon agjendën e saj.

Mesazhi është i qartë: Grenell nuk përfaqëson Shtetet e Bashkuara. Ai përfaqëson interesat e Beogradit. Dhe në politikën delikate të Ballkanit, ky dallim ka rëndësi.

Ajo që mbetet më e dënueshme nuk është manuali i konsumuar i mashtrimeve nga Grenell, por dështimi i protokolleve shtetërore ballkanike për ta zbuluar atë. Krerë shtetesh dhe zyrtarë të lartë lejuan veten të futeshin në një lojë hijesh e skenarizuar në Beograd, duke i dhënë legjitimitet një njeriu të përjashtuar prej kohësh nga korridoret e pushtetit në Uashington dhe i lidhur me oligarkë pranë Kremlinit që tani përballen me gjyq. Ky nuk është një gabim i vogël; është një dështim tronditës i kujdesit diplomatik. Çdo lider i pranishëm duhet të kërkojë përgjigje nga zyrtarët e tyre të protokollit, të ofrojnë denoncim publik dhe të shpjegojnë para qytetarëve pse u ulën në një tryezë të inskenuar nga lobistët e Serbisë së lidhur me Kremlinin dhe të zbukuruar me teatrin e zbrazët të pranisë së Grenellit. Injorimi i këtij gabimi rrezikon të helmojë marrëdhëniet jo vetëm me Presidentin Donald Trump, i cili mbetet një forcë politike, por edhe me Sekretarin e Shtetit Marco Rubio dhe institucionet e qeverisë së Shteteve të Bashkuara, kujdestarët e vërtetë të pushtetit amerikan. Në politikën ndërkombëtare, optika është monedhë, dhe këtu liderët ballkanikë e shpenzuan atë lirë, duke tregtuar kredibilitetin për një takim të falsifikuar./KRONIKAT E BARUTIT

elisa spiropali marko gjuriç aleksandar vuçiç


Sondazh

Poll
Editorial 20 Shtator 2025, 15:55 Erion Periku

Thua po na idhnohet prap Diella?

Diella Më 18 shtator, ditën kur në Kuvendin e ri të Shqipërisë duhej të diskutohej programi i ri për qeverisjen ton...

Editorial 18 Shtator 2025, 21:28 Flamur Vezaj

“Reality Show” i Altinit!

Flamur Vezaj Shefi në ikje i SPAK-ut, Altin Dumani, pasi u rikthye nga udhëtimi festiv në SHBA me tupana, valle dhe pritje protokollare, ka ...

Editorial 15 Shtator 2025, 11:47 Agim Nesho

Shteti qesharak i Edi Ramës

Agim Nesho Votimi në Asamblenë e Përgjithshme të Organizatës së Kombeve të Bashkuara i rezolutës “Mbësht...

Editorial 9 Shtator 2025, 17:55 Ditmir Bushati

Mes bindjes dhe përgjegjësisë

Si mund të pajtohen politika dhe etika, ose, thënë ndryshe, si mund të administrohet tensioni midis tyre? Kjo është dilema t&eum...

Editorial 1 Shtator 2025, 10:25 Agim Nesho

Kavaleria po vjen

Agim Nesho Në historinë e shteteve me eksperiencë të pakët në demokraci, shpesh vihen re fenomene negative që vijnë...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje