LIVE UPDATES
Bota

NATO dhe BE të shqetësuara për shkeljen e hapësirës ajrore të Estonisë, Trump paralajmëron: Probleme të mëdha (RUSIA E QETË)

Zyrtarët thonë se Putini po e vë në provë vendosmërinë e Perëndimit.

20 Shtator 2025, 08:32 Nga I.A
NATO dhe BE të shqetësuara për shkeljen e hapësirës
Foto Ilustruese

ESTONI- Ministria ruse e Mbrojtjes mohoi të premten se tre nga avionët e saj luftarakë kishin shkelur hapësirën ajrore të Estonisë pasi u interceptuan nga avionët luftarakë të NATO-s të premten.

“Më 19 shtator tre avionë luftarakë rusë MiG-31 kryen një fluturim të planifikuar nga Karelia në një aeroport në rajonin e Kaliningradit, një enklavë ruse midis Lituanisë dhe Polonisë. Fluturimi u zhvillua në përputhje të rreptë me rregullat ndërkombëtare për përdorimin e hapësirës ajrore, pa shkelur kufijtë e shteteve të tjera, gjë që u konfirmua nga mjetet e kontrollit të hapësirës ajrore. Gjatë fluturimit, avioni rus nuk devijoi nga plani i përcaktuar i fluturimit dhe nuk shkeli hapësirën ajrore estoneze”, tha Ministria ruse e Mbrojtjes nëpërmjet Telegramit.

Avioni fluturoi mbi ujëra neutrale (ndërkombëtare) në Detin Baltik dhe në një distancë prej më shumë se tre kilometrash nga ishulli (estonian) Vaidlo, në Gjirin e Finlandës. Vendi baltik foli dje për një shkelje të madhe nga tre avionë luftarakë rusë dhe shtoi se i kishte kërkuar NATO-s, anëtare e së cilës është, të aktivizonte Nenin 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, tekstin themelues të aleancës ushtarake, i cili parashikon konsultime në rast të një kërcënimi ndaj njërit prej anëtarëve të saj.

Sipas Ministrisë së Jashtme të Estonisë, NATO kapi tre avionë rusë që shkelën hapësirën e saj ajrore të premten. Tre avionë luftarakë rusë MiG-31 hynë në hapësirën ajrore të Estonisë mbi Gjirin e Finlandës pa leje dhe qëndruan atje për gjithsej 12 minuta. Avionët luftarakë italianë F-35 me bazë në Estoni si pjesë e Operacionit Eastern Sentry të NATO-s, përveç avionëve suedezë dhe finlandezë, iu përgjigjën inkursionit, tha selia e Operacioneve të Komandës Aleate të NATO-s.

Kryeministri estonez Krisen Michal tha se avionët rusë u detyruan të largoheshin. Ushtria suedeze publikoi të premten vonë foto që, sipas saj, tregonin një avion luftarak rus mbi Detin Baltik, pasi ai kishte lënë hapësirën ajrore të Estonisë. Incidenti vjen mes tensioneve në rritje midis Rusisë dhe anëtarëve të NATO-s.

Javën e kaluar, rreth njëzet dronë rusë hynë në hapësirën ajrore polake, tre prej të cilëve, sipas qeverisë në Varshavë, u rrëzuan nga avionë polakë dhe avionë luftarakë holandezë F-35 - një incident i paprecedentë që nga themelimi i NATO-s në vitin 1949. Disa ditë më vonë, edhe Rumania raportoi një shkelje të hapësirës së saj ajrore nga një dron rus.

Trump: Incidenti mund të shkaktojë probleme të mëdha

Trump komentoi gjithashtu incidentin gjatë një konference për shtyp në Shtëpinë e Bardhë dhe tha se do t'i "hidhte një sy" raporteve. Pasi tha se do të informohej për ndërhyrjen, ai tha: Epo, nuk më pëlqen. Nuk më pëlqen kur kjo ndodh. Mund të jetë një problem i madh.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha gjithashtu: Ne do t'i përgjigjemi çdo sfide me vendosmëri, ndërsa investojmë në një krah lindor më të fortë,

Ajo shtoi se ndërsa kërcënimet përshkallëzohen, ashtu do të jetë edhe presioni ynë, përpara se t'u bënte thirrje udhëheqësve evropianë të miratonin një raund të ri sanksionesh që do të ndalonin gazin natyror të lëngshëm rus.

NATO do të mbledhë Këshillin e Atlantikut të Veriut javën e ardhshme

Kryeministri estonez njoftoi se vendi i tij do t'i kërkojë NATO-s të aktivizojë Nenin 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, i cili parashikon konsultime midis aleatëve në rast të një kërcënimi ndaj njërit prej anëtarëve të tij, pasi tre avionë rusë pushtuan hapësirën e saj ajrore.

"Një shkelje e tillë është plotësisht e papranueshme. Qeveria estoneze ka vendosur të kërkojë konsultime sipas Nenit 4 të NATO-s" në lidhje me një shkelje të hapësirës së saj ajrore nga avionët luftarakë rusë, shkroi sot në platformën X kryeministrja Kristen Michal.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, shprehu kënaqësinë për përgjigjen e shpejtë dhe vendimtare të dhënë pasi avionët rusë pushtuan hapësirën ajrore të Estonisë.

"Përgjigja e NATO-s ishte e shpejtë dhe vendimtare", shkroi ai në Platformën X, duke shpjeguar se pati një bisedë telefonike me kryeministrin estonez Michal Kristian.

Zëdhënësja e NATO-s, Alison Hart, tha sonte se Këshilli i Atlantikut të Veriut do të mblidhet në fillim të javës së ardhshme për të diskutuar incidentin në mënyrë më të detajuar, pas kërkesës së Estonisë për konsultime sipas Nenit 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut. Udhëheqësit e Bashkimit Evropian do të diskutojnë "përgjigjen e tyre kolektive" ndaj shkeljeve të hapësirës ajrore evropiane nga Rusia në Samitin e ardhshëm të Kopenhagenit më 1 tetor, tha sot Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa.

"Shkelja e sotme e hapësirës ajrore estoneze nga tre avionë luftarakë rusë është një tjetër provokim i papranueshëm. Kjo nënvizon edhe një herë nevojën urgjente për të forcuar krahun tonë lindor, për të thelluar bashkëpunimin evropian të mbrojtjes dhe për të intensifikuar presionin ndaj Rusisë," tha Costa në një postim në Platformën X.

"Shkelja e hapësirës ajrore të Estonisë, anëtare e NATO-s, nga tre avionë ushtarakë rusë sot është një provokim shumë i rrezikshëm. Kjo shënon shkeljen e tretë të tillë të hapësirës ajrore të BE-së brenda pak ditësh dhe përshkallëzon më tej tensionet në rajon. Ne do të vazhdojmë të mbështesim shtetet tona anëtare në forcimin e mbrojtjes së tyre me burime evropiane. Putini po vë në provë vendosmërinë e Perëndimit. Ne nuk duhet të tregojmë dobësi", tha shefja e politikës së jashtme evropiane, Kaia Kalas.

Ukraina ka denoncuar "përshkallëzimin" e Rusisë pasi avionët luftarakë të NATO-s interceptuan tre MiG-31 rusë pasi ata hynë në hapësirën ajrore të Estonisë.

"Inkursioni përbën një përshkallëzim të ri nga Rusia dhe një kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë transatlantike. Derisa të marrë një përgjigje vërtet të fortë, (Rusia) do të bëhet vetëm më arrogante dhe agresive", shkroi Ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sibikha në Platformën X.

Ministri i Jashtëm gjerman Johannes Vandeful tha se NATO është gjithmonë gati të mbrohet, pasi ka kapur avionë rusë që Estonia tha se kishin shkelur hapësirën e saj ajrore në një ndërhyrje "të paturpshme". Vandeful shtoi se shkelja e hapësirës ajrore estoneze nga Rusia ishte e papranueshme dhe se Estonia kishte solidaritetin e plotë të Gjermanisë.

"Duke kapur menjëherë avionët rusë, ne po demonstrojmë se NATO është gjithmonë gati të mbrohet", shkroi Vandeful në X.

Franca, e cila ka një prani ushtarake, përfshirë avionë luftarakë, me bazë në Estoni, i quajti inkursionet e avionëve luftarakë rusë në shtetet baltike një shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare.

"Ky inkursion në Estoni është i pashembullt në më shumë se 20 vjet", tha Ministria e Jashtme në një deklaratë.

Sekretari britanik i Mbrojtjes, John Healy, tha se shkelja e hapësirës ajrore të Estonisë, tani anëtare e NATO-s, nga avionët luftarakë rusë ishte aktiviteti i fundit i pamatur dhe i rrezikshëm nga Rusia në ditët e fundit.

"Aktiviteti i fundit i pamatur dhe i rrezikshëm i Rusisë është shkelja e tretë e hapësirës ajrore të NATO-s në ditët e fundit. Megjithatë, agresioni i Putinit shërben vetëm për të forcuar unitetin e NATO-s dhe vendosmërinë tonë për të mbështetur Ukrainën," shkroi Healy në Platformën X.

Çfarë do të thotë të thirresh në Nenin 4 të NATO-s?

Sipas Traktatit të Uashingtonit (1949),  Neni 4 i jep çdo shteti anëtar të drejtën për të kërkuar konsultime me Aleatët nëse konsideron se integriteti i tij territorial, pavarësia politike ose siguria është e kërcënuar. Ai nuk përfshin automatikisht përfshirje ushtarake , por përkundrazi e vendos çështjen para Këshillit të Atlantikut të Veriut, i cili mund të vendosë për masa diplomatike, ushtarake ose parandaluese.

Neni 4 shpesh shihet si një "kambanë paralajmëruese" që i paraprin zhvillimeve të mundshme. Ndryshe nga Neni 5, i cili parashikon mbrojtje kolektive në rast të një sulmi ndaj një shteti anëtar, Neni 4 mbetet në nivelin e konsultimit politik - por ka peshë të veçantë pasi hap debatin në të gjithë Aleancën.

Që nga themelimi i NATO-s, Neni 4 është thirrur vetëm tetë herë, gjë që tregon natyrën e jashtëzakonshme të procedurës:

2003 - Turqia:  Pas luftës në Irak, Ankaraja ishte e shqetësuar për pasojat për sigurinë e kufijve të saj. Aleatët më pas vendosën për masa për të forcuar mbrojtjen ajrore të Turqisë.

2012 - Turqia:  Rrëzimi i një avioni luftarak turk nga forcat siriane çoi në konsultime.

2014 – Polonia, Estonia, Letonia, Lituania:  Pas aneksimit të Krimesë nga Rusia, katër vende të Evropës Lindore thirrën njëkohësisht Nenin 4.

2015 – Turqia:  Kërkoi përsëri konsultime, duke përmendur paqëndrueshmërinë në Siri, aktivitetin terrorist dhe kërcënimet ndaj sigurisë së saj.

2020 – Turqia:  Në përgjigje të përshkallëzimit në Idlib të Sirisë, Ankaraja aktivizoi Nenin 4, disa orë pasi dhjetëra ushtarë turq u vranë në një sulm ajror.

2022 – Polonia:  Pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia, Varshava kërkoi konsultime, duke deklaruar se siguria e të gjithë anëtarëve lindorë ishte në rrezik.

2022 – Sllovakia, Hungaria, Bullgaria, Rumania:  Disa ditë më vonë, vende të tjera të Evropës Lindore thirrën Nenin 4 për shkak të përkeqësimit të shpejtë të situatës në Ukrainë.

2025 – Polonia:  Pasi dronët rusë pushtuan hapësirën e saj ajrore.

rusi nato

Sondazh

Poll
Bota 19 Shtator 2025, 20:21 E. D

KFOR ndalon fluturimet mbi KEK

foto ilustruese Misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë, KFOR, ka ndalur fluturimet mbi zonën operacionale të Korporatës Energ...

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria