All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Editorial

Kur teoricienët e konspiracionit drejtojnë kombet

Në korridoret e pushtetit kishin më shumë dijeni mbi këtë çështje. Siç u pëlqen të mërmëritin nëpunësit civilë britanikë, kur gjërat shkojnë keq, zakonisht është “inskenim dhe jo një komplot”. Por teoricienët e konspiracionit janë zhvendosur nga rrugët dhe sheshet në suitat luksoze.

8 Tetor 2022, 13:15 Nga Gideon Rachman
Kur teoricienët e konspiracionit drejtojnë kombet
Foto ilustruese

Dikur mendoja se teoritë e konspiracionit ishin streha e njerëzve të pafuqishëm dhe të paarsimuar. Bindja se forcat e errëta dhe të fshehta po i manipulojnë ngjarjet botërore, ishte shenjë e një njeriu të margjinalizuar, që lundron vazhdimisht në internet në kërkim të konspiracioneve apo që del në protesta të ndryshme në rrugë.

Në korridoret e pushtetit kishin më shumë dijeni mbi këtë çështje. Siç u pëlqen të mërmëritin nëpunësit civilë britanikë, kur gjërat shkojnë keq, zakonisht është “inskenim dhe jo një komplot”. Por teoricienët e konspiracionit janë zhvendosur nga rrugët dhe sheshet në suitat luksoze.

Ata janë bërë presidentë të vendeve të fuqishme, përfshirë Turqinë dhe Brazilin. Në SHBA, Donald Trump – një njeri që sheh kudo komplote kundër tij – po planifikon rikthimin e tij në Shtëpinë e Bardhë. Por teoricieni i konspiracionit më i rrezikshëm nga të gjithë është Vladimir Putin, që po e kërcënon aktualisht botën me luftë bërthamore.

Fjalimi i tij me tone të forta javën e kaluar, shpallja e aneksimit të paligjshëm të pjesëve të pushtuara të Ukrainës, ishte i mbushur plot me mendime konspirative. Sipas Putinit, Perëndimi nuk “do që ne rusët të jemi të lirë; ata duan që ne të jemi një koloni. . . ata duan të na vjedhin”.

Në raste të mëparshme, Putin dhe këshilltarët e tij kryesorë i janë referuar teorisë së konspiracionit të “Një miliardëshit të artë”. Sipas kësaj teorie Perëndimi ka arritur në përfundimin se bota ka burime të mjaftueshme për të garantuar vetë m jetën e 1 miliardë njerëzve.

Ndaj sipas Putinit, ai synon që ta shpërbëjë Rusinë dhe t’i vjedhë burimet e saj natyrore. Javën e kaluar ai pretendoi se vendet perëndimore e kanë braktisur fenë dhe kanë përqafuar “satanizmin”. Është gjithnjë e më e qartë se Putin i beson në fakt shumicës së teorive të konspiracionit që përmend në publik.

Një këndvështrim tejet konspirative mbi botën, i ka nxitur për vite me radhë veprimet e tij. Presidenti i Rusisë ka këmbëngulur vazhdimisht se “revolucionet me ngjyra” në Ukrainë dhe Gjeorgji nuk ishin lëvizje demokratike spontane, por “grushte shteti” të prodhuara nga agjencitë perëndimore të inteligjencës.

Vladimir Putin është jashtëzakonisht i rrezikshëm. Por nuk është i vetmi president që është njëkohësisht edhe teoricien konspirativ. Ndërsa përballet me mundësinë e humbjes në zgjedhje, udhëheqësi i Brazilit, Jair Bolsonaro, po promovon idenë e një komploti të madh të së majtë për t’i manipuluar zgjedhjet.

Po ashtu ai ka përqafuar teorinë e paprovuar se koronavirusi i Covid-19 është prodhuar qëllimisht në një laborator. Edhe Giorgia Meloni, e cila pritet të jetë kryeministre e ardhshme e Italisë, është shumë e fiksuar pas teorive konspirative. Ajo e beson hapur teorinë e “zëvendësimit të madh”, sipas së cilës ekziston një plan, i hartuar nga financierë elitarë, për të dobësuar kulturën e krishterë të Evropës nëpërmjet promovimit të emigracionit masiv.

Sipas këtij konspiracioni, qëllimi përfundimtar është shndërrimi i evropianëve në “skllevër” dhe konsumatorë të pamend, të zhveshur nga identitetet e tyre kombëtare dhe gjinore.

Me një sjellje që nuk parathotë gjëra të mirë, Meloni – ashtu si Trump në SHBA dhe VictorOrban në Hungari – pretendon se figura kryesore që punon kundër vendit të saj është financuesi dhe filantropisti hebre, 92-vjeçari George Soros. “Kur je skllav, vepron në interes të Sorosit”- ka deklaruar ajo.

Një tjetër udhëheqës i fuqishëm që kundërshton Soros është Recep Tayyip Erdogan. Presidenti i Turqisë e fajëson shpeshherë për problemet ekonomike që kalon vendi jo  paaftësinë e tij drejtuese, por një “lob të normave të interesit” që ai pretendon se dëshiron të vendosë norma interesi spekulative, që po dëmtojnë qytetarët e zakonshëm.

Zgjedhja e Donald Trump president i SHBA-së, shkatërroi çdo lloj iluzioni se demokracitë e konsoliduara të Perëndimit ishin imune ndaj gjërave të tilla. Ish-presidenti, dhe ndoshta kreu i ardhshëm i SHBA, e nisi karrierën e tij politike duke promovuar gënjeshtrën që thoshte se Barack Obama nuk kishte lindur në SHBA.

Që nga ajo kohë, ai ka qenë një promovues i madh i teorive konspirative. Kjo kulmoi me këmbënguljen e tij se zgjedhjet presidenciale të vitit 2020 u manipuluan nga demokratët. Teoritë e konspiracionit kanë ekzistuar për shekuj, që nga epoka e djegies së shtrigave në turrën e druve, por edhe më parë.

Por në epokën tonë të globalizimit, ata janë veçanërisht të favorizuar nga nacionalistët ekstremistë, të cilët pretendojnë se shohin forca të huaja në hije që fshihen pas çdo pengese apo poshtërimi kombëtar. Një tërheqje ndaj teorive të tilla përfshin një largim nga realiteti, i cili më pas ndjell katastrofa të mëtejshme.

Ndërsa gjërat shkojnë keq, reagimi i natyrshëm për një teoricien konspirativ është të forcojë sjelljen e tij, duke pretenduar se katastrofa që kanë prodhuar politikat e tyre është dëshmi e mëtejshme e komplotit origjinal. Presioni i ngjarjeve, mund t’i bëjë edhe politikë-bërësit normalisht racionalë të joshen nga komoditeti që ofrojnë teoritë konspirative.

Në kulmin e krizës së euros, kam takuar disa politikë-bërës të BE-së, të cilët ishin të joshur nga ideja se e gjithë  situata ishte shkaktuar nga institucionet financiare. Tani që është radha e Britanisë së Madhe që të zhytet në një krizën financiare, disa analistë të djathtë në Mbretërinë e Bashkuar dyshojnë për një komplot të huaj për të sabotuar Brexit-in.

Këta udhëheqës që ishin tashmë të prirur për të menduar në mënyrë konspirative, priren të bëhen edhe më paranojakë, sidomos kur gjërat shkojnë keq. Fjalimi i Vladimir Putinit javën e kaluar për aneksimin e territoreve aktualisht të aneksuara ishte një shembull klasik.

Gjithçka që ka shkuar keq për Rusinë, që nga vendimi i tij për të pushtuar Ukrainën, u citua si dëshmi e mëtejshme e komplotit djallëzor perëndimor, që “justifikoi” pushtimin. Disa vite më parë, ish-kancelarja gjermane, Angela Merkel, deklaroi se Vladimir Putin e kishte humbur kontaktin me realitetin, dhe se ai po jetonte “në një botë tjetër”.

Kjo është ajo botë në të cilën janë të shumtë  armiqtë dhe komplotet e fshehura. Është bota e teorive konspirative. Mjerisht, imagjinata e sëmurë e Putinit ka nisur një luftë të panevojshme, brutale dhe gjithnjë e më të rrezikshme./ Bota.al

gideon rachman

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll
Editorial 4 Tetor 2022, 13:36 Dosja.al

“Kriza e demokracisë” në PD

Sali Berisha dhe Besart Xhaferri Nuk ka asgjë kundër Partisë Demokratike në polemikat apo edhe sherret që pasuan zgjedhjen e Kryet...

Editorial 4 Tetor 2022, 09:36 Meri Lika

Forumi Rinor i burrave të vegjël

Meri Lika Manipulimi i votës është një pjesë integrale e historisë politike në Shqipëri. Shpesh kisha menduar se nd...

Editorial 24 Shtator 2022, 14:33 Monitor

Dua të jetoj në Shqipëri!

Foto ilustruese Shqipëria është kthyer në një vend paradoksesh dhe i çudirave të mëdha, me raste, edhe qesharake...

Editorial 12 Shtator 2022, 16:32 Meri Lika

Lideri dhe ne

Meri Lika Para pak kohësh nisa të lexoj librin e Federico Finchelstein, historian argjentinas, “Nga fashizmi tek populizmi në histori&...

Editorial 12 Shtator 2022, 14:00 Blerton Abazi

Siguria e brishtë kibernetike në rajon

Blerton Abazi Pandemia Covidit-19 ka ndikuar edhe në sjelljet tona të përditshme, sidomos në përdorimin e shërbimeve digjital...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë