LIVE UPDATES
Editorial

Pse të ndalemi vetëm tek oligarkët rusë?

23 Mars 2022, 14:23 Nga DOSJA
Pse të ndalemi vetëm tek oligarkët rusë?

Nga Yanis Varoufakis

Mjaftoi që Roman Abramovich, i sapo shënjestruar nga sanksionet e Mbretërisë së Bashkuar ndaj oligarkëve rusë, të njoftonte se po shiste klubin e futbollit Chelsea, që të fillonte një garë e shfrenuar. Një figurë e rëndësishme e atletikës, manjatë të qytetit londinez dhe madje edhe një kolumnist i respektuar i Times, secili duke përfaqësuar multi-miliarderë të ndryshëm amerikanë, zbritën në Londër në një garë për të blerë klubin. Ndërkohë, një sërë pronash në Londër që i përkisnin oligarkëve rusë hynë në një proces të vonuar likuidimi. Pse vonoi kaq shumë kjo gjë?

Për ta thënë troç: themelet ligjore të Perëndimit.

Liderët perëndimorë inkurajuan prurjet e të ardhurave. David Cameron, në atë kohë kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar, i bëri thirrje audiencës së Moskës në vitin 2011 që të “investonin” në Britani. Por nuk qe e vështirë të bindeshin oligarkët që të vërshonin në Londër së bashku me paratë e tyre. Legjislacioni i vendeve perëndimore i pengon qeveritë dhe publikun jo vetëm që të fusin hundët në pasuritë e ruajtura në juridiksionet e tyre, por edhe të dinë se ku dhe sa është ajo. Përse ndryshe do të regjistroheshin korporata të panumërta në shtetin amerikan të Delauerit, duke përdorur adresa kutish postare që garantojnë anonimitetin e pronarëve të tyre?

Në fakt, demokracitë perëndimore i japin pasurisë së huaj edhe më shumë mbrojtje nga shqyrtimi. Në një raport të vitit 2021 të titulluar me të drejtë “Problemi i Kleptokracisë në Mbretërinë e Bashkuar”, instituti Chatham House me qendër në Londër zbuloi se oligarkëve nga e gjithë bota iu dhanë viza të arta pas “kontrolleve … që ishin përgjegjësi e vetme e firmave ligjore dhe menaxherëve të pasurisë që i përfaqësojnë ato.” Në vendin tim, Greqi, pas falimentimit të shtetit tonë në 2010, një oligark mund të blinte një vizë të artë pa pyetje, e cila shoqërohej gjithashtu me një vizë Shengen (dhe mundësinë për të jetuar dhe udhëtuar kudo në Bashkimin Evropian), për 250,000 euro (276,000 dollarë). Viza të ngjashme shiten nga vende të tjera të eurozonës, duke nxitur një garë deri në fund që oligarkët e botës e vlerësojnë shumë.

Ndërsa ka arsye të mira për t’u fokusuar te paratë ruse, tani që bombat ruse po shkatërrojnë qytetet e Ukrainës, është çudi që vetëm miliarderët rusë quhen oligarkë. Pse oligarkia, që do të thotë sundim (arche) nga pak (oligoi), konsiderohet një fenomen ekskluzivisht rus? A nuk janë oligarkikë princat sauditë apo emiratë? A kontrabandojnë miliarderët amerikanë, si ata që tani grumbullohen për të blerë klubin e futbollit Chelsea FC, më pak para nga vendi i tyre sesa homologët e tyre rusë, apo kanë më pak ndikim politik? A e përdorin ata këtë fuqi më mirë se rusët?

0.01% më të pasur të Rusisë (1% më i lartë i 1%) e kanë nxjerrë rreth gjysmën e pasurisë së tyre, rreth 200 miliardë dollarë, nga Rusia dhe e kanë fshehur në Mbretërinë e Bashkuar dhe parajsa të tjera fiskale. Në të njëjtën kohë, 0.01% më të pasurit e Amerikës kanë nxjerrë rreth 1.2 trilion dollarë nga Shtetet e Bashkuara, kryesisht për të shmangur pagesën e taksave. Pra, për sa i përket madhësisë, për çdo dollarë që plutokratët rusë fshehin jashtë vendit, plutokratët amerikanë fshehin 10 dollarë nga pasuria e tyre.

Sa i përket ndikimit relativ politik të miliarderëve rusë dhe amerikanë, nuk është aspak e qartë se kush ka më shumë ndikim. Ndërsa nuk ka dyshim se një numër oligarkësh rusë janë me presidentin Vladimir Putin, ai ka më shumë kontroll mbi ta sesa qeveria amerikane mbi miliarderët e saj. Që nga vendimi i Gjykatës së Lartë të SHBA-së në vitin 2010 që u jepte korporatave të drejtën për t’u dhuruar politikanëve sikur ata të ishin individë, 0.01% më e pasur e Amerikës përbënte 40% të të gjitha kontributeve të fushatës. Ky ka rezultuar të jetë një investim i shkëlqyer në ruajtjen e pasurisë.

A është rastësi që në vitet që pas “çrregullimit” të financimit të fushatës, miliarderët amerikanë kanë marrë normën më të ulët të taksave në më shumë se një brez, dhe më të ultën midis të gjitha vendeve të pasura? A është një aksident që Shërbimi i të Ardhurave të Brendshme të SHBA-së është i uritur për burime? Sipas një studimi empirik të dhënave legjislative të SHBA-së, asnjë nga këto nuk është një aksident: korrelacioni midis asaj që miraton Kongresi dhe asaj që preferojnë shumica e amerikanëve nuk është dukshëm më i madh se zero.

Pra, nëse miliarderët jo-rusë janë gjithashtu oligarkë, a do të thotë kjo se theksi ekskluziv te rusët në Perëndim do të thotë se oligarkët “tanë”, dhe ata që ushqehen nga aleatët tanë, janë në njëfarë kuptimi më të mirë? Këtu po shkelim në baza etike të pabesa.

Të argumentosh se miliarderët sauditë që qëndrojnë pas shkatërrimit një dekadë të Jemenit janë “më të mirë” se Abramovich është njësoj si të tallesh. Putini do të ndihej i shfajësuar, nëse do të guxonim të pretendonim se naftëtarët amerikanë që korrën një fitim të papritur nga pushtimi i paligjshëm SHBA-Mbretëri e Bashkuar në Irak, ishin moralisht superiorë ndaj pronarëve të Rosneft dhe Gazprom. Sigurisht, oligarkët e Putinit bëjnë një sy qorr sa herë që një gazetar i guximshëm hiqet qafe në Rusi. Por, ndërkohë, themeluesi i WikiLeaks, Julian Assange po venitet në një burg të sigurisë së lartë në Mbretërinë e Bashkuar, në kushte thuajse torturuese, për ekspozimin e krimeve të luftës të vendeve perëndimore pas pushtimit të tyre të paligjshëm në Irak. Dhe si u përgjigjën oligarkët dhe qeveritë perëndimorë kur partnerët e tyre sauditë të biznesit copëtuan kolumnistin e Washington Post, Jamal Khashoggi?

Pas pushtimit të Ukrainës nga Putini, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar deklaroi vendosmërinë e saj për të hequr vellon e fshehtësisë dhe mashtrimit që mbron paratë që fshihen në Britani nga autoritetet policore dhe fiskale. Nëse realiteti përputhet me retorikën, kjo mbetet për t’u parë. Tashmë, ka shenja tensioni midis ambicies për të konfiskuar paratë e oligarkëve dhe imperativit për ta mbajtur Britaninë “të hapur për biznes”.

Ndoshta e vetmja shpresë që ofron tragjedia e Urkainës është se ajo ka krijuar një mundësi për të shqyrtuar oligarkët jo vetëm me pasaporta ruse, por edhe homologët e tyre amerikanë, sauditë, kinezë, indianë, nigerianë dhe, po, grekë. Një vend i shkëlqyer për të filluar do të ishin vilat e Londrës që Transparency International na thotë të janë bosh. Po sikur t’ua kthejmë ato refugjatëve nga Ukraina dhe Jemeni? Dhe, jemi që jemi, edhe klubin e futbollit Chelsea FC mund t’ia dorëzojmë tifozëve të tij.

Shkrim me autorizim nga Project Syndicate. Nuk mund të ripublikohet pa lejen e Project Syndicate. Why Stop at the Russian Oligarchs?

Marrë nga BIRN

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

editorial editorial lufta ukraine-rusi roman abramovich yanis varoufakis lufta ukraine-rusi roman abramovich yanis varoufakis

Sondazh

Poll

Editorial 22 Mars 2022, 09:16

Iku apo s’iku?

Nga Meri LikaLulzim Basha dje bëri një hap pas. Nuk them dorëheqje sepse vetëm e tillë nuk mund të quhet. Sipas mendimit tim, media gaboi kur e quajti dorëheqje...

Editorial 21 Mars 2022, 19:15

Basha dështoi edhe me dorëheqjen

Nga Enton AbilekajTIRANË– Dorëheqja si akt personal nuk mund të mos përshëndetet. Pavarësisht vonesës, pavarësisht pasojave, është gjithmonë një mund...

Editorial 16 Mars 2022, 11:03

Çfarë ndodh pas Ukrainës

Nga Ben BlushiSa më shumë lexoj shtypin perëndimor, aq më shumë besoj se bota jeton në të shkuarën. Nuk lexon dot asgjë për të ardhmen. Ka qindra pyetje për sot...

Editorial 15 Mars 2022, 08:00

Qenkam me Putinin dhe s’e paskam ditur!

Nga Meri Lika Që ta dini, dje e mora vesh se unë jam me Putinin dhe sa për dijeni këtë nuk e mora vesh nga persiatjet e mia. Pozicionin tim të armikut, ma sqaro...

Editorial 13 Mars 2022, 12:45

Propaganda në faturën e dritave, Rama nuk mjafton

Nga Enton Abilekaj“Paketa e Rezistencës” nuk rezistoi as 24 orë, nuk mjaftoi as për të ulur pak numrin e protestuesve, as për të rrëzuar ndonjë prej kërkesave t...

Editorial 13 Mars 2022, 10:30

Humbësi etik

Nga Meri LikaNë politikë, ekziston një term për ata që humbasin dhe largohen me dinjitet, quhen Humbës Etik.  Humbësit etik janë ata që preferojnë më mirë të hu...

Editorial 11 Mars 2022, 17:50

Dy rastet e sindromës së të pasmes në ujë

Nga Meri LikaKemi një shprehje ne shqiptarët “i ra b*tha në ujë”. Në këtë situatë është sot lideri ynë suprem, pas protestave kundër rritjes pa frena dhe pa asn...

Privatizimi i ish-klubit ‘Partizani’, dëshmon Qirjazi: MM më kërkoi firmën, bëra ç’ishte e ligjshme

Privatizimi i ish-klubit ‘Partizani’, dëshmon Qirjazi: MM më kërkoi firmën, bëra ç’ishte e ligjshme

Tiranë, bënin kontrabandë me veshje, pije, cigare dhe rroba, 3 të arrestuar në 2 operacione

Me 14 emigrantë në Morinë, arrestohet 19-vjeçari, shpallet në kërkim bashkëpunëtori i tij

Rrumbullaku ngre strukturë për emërimet në polici: Riformatim ekipeve që hetojnë krimin

Me dy kallashnikovë në shtëpi e municion luftarak, arrestohet 31-vjeçari në Dibër

"Porsche", "Maseratti" e 'Mercedes Benz", arrestohet 52-vjeçari që shiste mjetet e vjedhura në BE

Pellusha, rripa e çanta markash kontrabandë, arrestohet pronari i 5 dyqaneve në Tiranë e Durrës

Mandati i Xhaçkës, Bushka: Duam kohë për raportin. Alibeaj: Mos nxirrni sebepe

Dashnor Sula shpërndan "paund" në Kuvend, i lë ca para edhe Ramës tek vendi

Autor i 4 vjedhjeve në banesa dhe biznese, vihet në pranga 35-vjeçari në Tiranë

Aksident me vdekje në Korçë, zetori përplas motorin, dy persona të vdekur

PD kërkon përballje me Nanon:Trego ç’bisedove me Lamin për Martinajn. Naço:S’e lejon sekreti hetimor

“Ekstradoni kriminelët nga Dubai”, Noka shtron kërkesën. Naço: Na jep informacione nëse ke

Noka kërkon llogari për Martinajn, Kuko: Jam këtu për tjetër gjë, Deputeti:Po thërrasim Kulturën pra

Salianji: Ekstradoni kriminelët nga Dubai, këtu kërcet pushka, atje hapet shmapanja. Kuko:I takon MD

Salianji: Në Shqipëri kërcet pushka, në Dubai hapet shampanjë! Krerët e grupeve kriminale të lirë

Ka shkuar mirë? Rama del i qeshur nga "Vila 30", i hedh dorën në qafë Kurtit

E PAPRITUR! Rama zhvillon takim 'kokë më kokë' me Kurtin në Tiranë

'RING'/ Kontrabandë nga Libia në Durrës, sekuestrohen 2275 ton naftë, arrestohen 4 persona

Marrëveshja Shqipëri-Emirate të Bashkuara, Alibeaj: Kush kryen krime është në Dubai

Shqiptarët me gomone drejt Anglisë, Ministria e Brendshme: Nuk është fenomen i panjohur

Noka kërkon 'llogari' për zhdukjen e Martinajn: A ka informacion Qeveria? Thonë e gjeti hasmi

Bushka- Alibeajt: Ti je anatemuar në publik. Deputeti: Po e di, merr masë nëse shkela etikën

Çantën e mbushur me detonatorë e C4, arrestohet sa zbret nga urbani 44-vjeçari në Shijak

'Po u thonë diçka politikës shqiptare'/ Alibeaj: Çunat e Londrës vijnë në Bllok me makina angleze

Shqiptarët drejt Britanisë, Alibeaj: Largohen për të qëndruar në shtëpi bari, sa të rinj janë atje?

'Ligjet'/ Memorandumi Shqipëri-Britani e Madhe për emigracionin, Sula: Pse u miratua me urgjencë?

'Territorialja'/ PS kundërshton propozimin e PD, Balla: I qëndrojmë ndarjes aktuale me 61 Bashki

Balla: Bashkëpuntorët e sigurimit të shtetit sillen sikur nuk u ka hyrë asgjë në këmbë

'Të hetohet Berisha', Balla: Dua përgjigje nga SPAK, PS qëndron ndarjes aktuale të Bashkive

Xhixho përplaset me kryebashkiakun Suli për shkollën "Ibrahim Basha": Pse s'është ndërtuar?

Transportonte 17 emigrantë të paligjshëm, arrestohet 35-vjeçari në Qafë-Botë

Hajdari: Të dalim në protesta, një grup njerëzish me në krye Ramën po uzurpojnë pushtetet

Përkujtimohet Azem Hajdari,djemtë i shkojnë me nuset për dore,Rudina merr të bijën, s'mungon Berisha

Veliaj s'përmbahet përballë gjimnazistëve/ Tregon idenë e tij për një shkollë të mirë: Si hotel

24 vite nga vrasja e Hajdarit/ Berisha: Hyri në histori, për 3 ditë rrëzoi regjimin

Shqiptarët dynden drejt Britanisë, ambasadori: Pasurimi i shpejtë ju çon drejt drogës

Deputetja i kthehet keq ish-zv.kryeministrit: Ahmetaj po deshe ta liroj vendin ta drejtosh

Sulmi ndaj sistemeve/ Salianji dhe Noka kërkesë AKSHI-t: Pse nuk u garantua siguria?

Arsimimi në Shqipëri, Yuri Kim: Faktor kyç, ndikon në përparimin tuaj

'Fëmijët kanë mundësi të punësohen'/ Rama: 11-vjeçarja në Shenavlash mbante shtëpinë me para

Abetarja e unifikuar/ Rama: Maqedonia parimisht dakord, diskutuam me Malin e Zi dhe Serbinë

Dëgjohet muzikë në Kongres, Rama: Jetojnë me ‘radio’ në xhep, njëri më tha është zilja e gruas

Kongresi, Rama: Kërcënimi ndaj gjuhës është i madh, do diskutojmë futjen e saj në çdo nivel arsimi

Rama mbledh Kongresin e Arsimit, Yuri Kim ende përgjumshëm

Dita e parë e shkollës, Rama këshillon të vegjëlit: Bëni qef dhe punë

Shtëpinë e kishte kthyer në “dyqan”, arrestohet i riu në Fier, e spiunuan për "Zastava"

Hakerat e Iranit futen në sistemin e kamerave të kufijve shqiptarë! Publikojnë videon

Sulmi kibernetik, radhë të gjata në doganën e Bllatës

Probleme me sistemin TIMS në Kapshticë, po punohet me regjistra